artikel

Sobere verpakkingsshow tijdens Anuga FoodTec

Algemeen

De sectie verpakkingstechnologie tijdens Anuga Foodtec stond in het teken van efficiency: snelle omsteltijden, energiezuinigheid, reinigingsgemak en materiaalbesparingen trokken de aandacht. Vernieuwingen op aseptisch verpakkingsgebied ontbraken vrijwel geheel, omdat de topleveranciers de beurs aan zich voorbij lieten gaan.

Aseptische verpakkingstechnologie
Tetra Pak, SIG Combibloc en Elopak waren de grote afwezigen tijdens Anuga Foodtec 2009. Deze vooraanstaande leveranciers van aseptische verpakkingstechnologie grepen de beurs traditiegetrouw aan om hun innovaties te presenteren aan de zuivel-, dranken- en conservenindustrie.

Hun afwezigheid scheelde niet alleen een beurshal, maar zorgde er ook voor dat veel klanten van deze bedrijven thuis bleven. Het afhaken van de publiekstrekkers Tetra Pak en SIG Combibloc was voor kleinere toeleveranciers van ultrahygiënische en aseptische verpakkingsapparatuur goed te merken. Zij klaagden over een gebrek aan belangstelling.

Aseptische polymeerkan
Het Zweedse Ecolean lanceerde tijdens Anuga FoodTec een aseptische verpakkingsmachine voor zijn kunststof stazakken voor dranken en zuivel. Deze polymeerverpakking is gemaakt van polypropyleen (PP) met een calciumgehalte van 35 tot 40%. De minder milieubelastende, kanvormige zak is volgens het bedrijf substantieel goedkoper dan een kartonverpakking en populair in Zuid-Europa en Noord-Afrika. Met een aseptische variant, de Air Aseptic, met een zwarte koolstof binnenlaag en EVOH-barrière is er nu ook een alternatief voor UHT-drankenkartons van onder meer het ‘brick’-type. Maar storm liep het niet op de stand.

Toch is projectdirecteur Paul Mellbin van Ecolean niet teleurgesteld: “Eerlijk gezegd valt mij de belangstelling nog mee, maar we zijn niet gelukkig met het besluit van Tetra Pak en Combibloc om weg te blijven. Hun klanten zijn ook onze klanten, waarbij wij in het goedkopere segment voor specifieke markten een oplossing kunnen bieden.”

De Ecolean-stazak doet het goed in markten waar zuivel nog in polyethyleen (PE)-zakken verkocht wordt. Hierbij moet de gebruiker de zak openknippen en in een houder plaatsen. De Ecolean-verpakking blijft gewoon staan, schenkt prettig dankzij een met lucht gevulde hendel en biedt dus meer gemak. De inhoudsmaten lopen van 200 tot 1000 milliliter voor de standaard Ecolean-zak.

De nieuwe aseptische verpakking is er in 0,5, 075 en 1 liter-uitvoeringen. De zakken worden in de fabriek al gesteriliseerd met elektronenstralen en gaan dichtgeseald naar de klant. Die steriliseert eerst de buitenzijde van de verpakkingen in de EL3-machine, waarna ze in het aseptische machinegedeelte gevuld en geseald worden. De verpakking is geschikt voor lichtzure dranken en uht-melk, waarbij melk tussen de drie en zes maanden houdbaar is.

Flexibele bekervullers
Niet aseptisch, wel ultraclean, is de roterende bekervul- en sealmachine van het Duitse Ampack GmbH. Traditioneel zijn dit soort lijnen lineair opgebouwd. Bekers worden links aan de machine toegevoerd en gesteriliseerd, waarna ze vulkoppen, een dekselsluitstation en codeer- en/of printapparatuur passeren om rechts weer de machine te verlaten.

Een lange machinelijn is het gevolg. Ampack heeft een ruimtebesparende oplossing bedacht, waarbij de band ronddraait in een carrouselopstelling. Alles is met glazen deuren afgesloten voor een optimale hygiëne. Kuipjestoevoer geschiedt automatisch via de achterzijde van de machine. Eerst passeren de verpakkingen een stoomsterilisatiestation. Daarna gaan ze verder langs twee doseermachines voor respectievelijk dik- en dunvloeibare producten (bijvoorbeeld bonen en saus). Bekers worden tijdens het afvullen omhoog gedrukt om spatten te voorkomen. Na het opzetten en verzegelen van de gesteriliseerde deksels, worden verpakkingen gecontroleerd op lekken. Ten slotte komen ze in een optionele unit voor het coderen en inline bedrukken van deksels en/of de verpakking.

De machine kan bekers aan in formaten tussen de 40 en 180 millimeter. De bekermallen zijn gemakkelijk uit te wisselen aan de voorzijde van de machine door het loshalen van een vergrendeling. Afhankelijk van het verpakkingsformaat moet bij wisselingen de bekersterilisatie-unit worden omgebouwd. Dit kan in circa dertig minuten. Het is dus goed te doen om over te gaan van bijvoorbeeld twee grote bekers per mal, naar vier kleinere.

Flexibiliteit
Een handige bekerafvulcarrousel was te zien bij het Zuid-Duitse Grunwald. Er werd een verbeterde tweebaansmachine getoond, waarvan eerder versies bij onder meer Uniq (Johma) en Fano Fine Foods draaien. Net als bij Ampack staat flexibiliteit bij deze machine voorop. De bekerhouders zijn met de hand snel uit te wisselen zonder gereedschap. In tien minuten is de twaalfdelige carrousel dan weer klaar voor een nieuw verpakkingsformaat binnen een range van 40 tot 130 mm. De vultrechter met doseerunit is verrijdbaar, dus kan een bedrijf met twee exemplaren de volgende batch alvast klaarzetten.

Een operator kan via een scherm het verpakkingsproces volgen. Alle afvulgegevens én storingen worden in de computer geregistreerd. Functioneert de bekeronstapeling bijvoorbeeld niet naar behoren, dan maakt de software duidelijk dat dit probleem opgelost moet worden. Salades worden afhankelijk van de inhoud van de verpakking met zo’n honderd bekers per minuut afgevuld.

Schalensluiters
De markt voor koelverse gemaksproducten groeit al jaren met dubbele cijfers. Het verklaart wellicht waarom de leveranciers van dieptrekkers, schalensluitmachines en convenienceverpakkingen vooralsnog weinig last hebben van de crisis. Op de stands van zowel Multivac, Sealpac als Südpack was het ronduit druk. Multivac kreeg veel bekijks voor zijn traysealer T700. Met deze schalensluiter is omstellen naar grotere of kleinere formaten snel gepiept. Eventueel met een trolley die in- en uitgereden wordt. Ook het wisselen van verpakkingsfilm gaat razendsnel. Het nieuwe model kan van binnen met hogedrukspuiten worden gereinigd, omdat alle bekabeling achter rvs is weggewerkt.

De pneumatische aandrijving is vervangen door elektrisch aandrijven en dat spaart energie. De machine is geschikt voor schaalhoogtes tot 11 centimeter. Bij gasverpakkingen en toepassingen van formaatdelen met drie schalen ligt de capaciteit rond de 45 verpakkingen per minuut.
Sealpac liet nieuwe schalenverpakkingen door zijn machines lopen. Hiervoor is samengewerkt met foliespecialisten als Maag en Südpack. Er is een nieuwe PP-schaal ontwikkeld voor stoomkoken: SteamPack. Met lasers worden ventielen in de bovenfolie aangebracht die bij een bepaalde drukopbouw stoom afblazen.

Bij gecompartimenteerde verpakkingen kan gevarieerd worden met het aantal ventielen. Zo zijn bij een drievaksmaaltijd de druk en gaartijd per maaltijdcomponent te regelen. Samen met Südpack is de ergonomie van APET-schalen verbeterd. Een uitsparing voor de duim onder het treklipje biedt betere toegang en grip en maakt het eenvoudiger om de bovenfolie eraf te trekken. Het verpakkingsmateriaal van de onderschaal is teruggebracht tot een ultradunne 40 micrometer.

Dunnere folie
Südpack kan zijn verpakkingsfolies zo dun kan maken dankzij een nieuwe fabriek. Volgens woordvoerster Julia Mayer is het bedrijf nu in staat om barrièrefolies, zoals combinaties van PP en ethylvinylalcohol (EVOH )of PE met polyamide (PA) 10 tot 50% dunner te produceren. Dit spaart gebruikers veel materiaal. Dunner betekent niet zwakker, maar wel transparanter. De mogelijkheid om meer lagen in te bouwen zorgt zelfs bij de dunste foliesoorten nog voor een uitstekende doorsteekweerstand.

Specifieke wensen

Südpack kan ook beter aan specifieke wensen voldoen. Voor luxe vleeswaren is een ‘natuurlijkere’ verpakking ontwikkeld. De PE/PA-folie is gecacheerd met een PET-laag. Hiermee komt een vezellaag over de onderverpakking heen, wat een papierachtig gevoel geeft. Dit versterkt de ambachtelijke uitstraling en zou de verkopen stimuleren. Als alternatief voor blikverpakkingen is de Ecoterm-lijn ontwikkeld.

Aluminiumschaaltjes, zoals gebruikt voor luxe diervoeding, kunnen vervangen worden door PP met een dubbele EVOH-barrière. Speciale lagen beschermen de vochtgevoelige EVOH-laag tijdens sterilisatie in autoclaven. De bovenfolie kan uitgevoerd worden in aluminium of kunststof. Südpack biedt ook een stoomverpakking ‘Ecosteam’. Er zitten langwerpige perforaties in de bovenfolie die bij het opbollen van de verpakking gaan ventileren. Als de maaltijd gaar is, hoeft de consument de bovenfolie er alleen nog af te trekken.

Verpakkingshuid
Reepack, in Nederland vertegenwoordigd door Dijkstra Vereenigde, showde een topsealer die tevens kan skinpacken. Volgens commercieel directeur Arnold Durville is skinpacken een opkomende trend in het luxe (vlees)segment. Bij deze verpakkingstechniek wordt er een folie als een strakke huid om het product getrokken.

Dit resulteert in een geplastificeerde T-bonesteak of schapenbout op een schaaltje. Door licht te begassen blijft de kleur op peil en zuigt de verpakking zich niet vast aan het product. Skinpacken oogt strak en presenteert de inhoud optimaal. Servicesupermarkten als Albert Heijn maken er steeds vaker gebruik van. Met de Reeflex 150 skin is omzetten van topsealen naar skinpacken – aanpassing van de verpakkingsfilm en formaatdelen – in een half uur gebeurd.

Shotjes dieptrekken
Illig GmbH liet een innovatief geluid horen met een thermovormtechniek voor het produceren van drinkflesjes, zogenaamde shots waarin Yakult en Actimel verkocht worden. Normaliter worden dit soort verpakkingen geblazen in een mal. Illig maakt ze met de flessenvormer BF 70 die ze vormt uit een verwarmde folie. Hierbij krijgt het plastische materiaal in twee vormstappen achtereenvolgens een romp en een hals.

Als verpakkingsmateriaal komen PP, polystyreen (PS) en meervoudige folies in aanmerking. Voordeel volgens Illig is dat dieptrekken meer mogelijkheden biedt om met de wanddikte te variëren. Het is daardoor mogelijk om tot substantieel lichtere flesjes te komen, zonder in te boeten op de vereiste stapeldrukweerstand.

Breaker met mouwtjes
Als Anuga FoodTec iets liet zien, is dat er een sterke behoefte is aan verpakkingsefficiency. Flexibiliteit, materiaalbesparing en capaciteiten waren het credo tijdens de beurs. Voor ‘leuke dingen’ is er minder belangstelling door de economische crisis. Veel gimmicks waren er dus niet te zien.

Een heel aardige was een stazak in de vorm van een voetbalshirt op de stand van KHS AG, de Pouchini: een knijpverpakking à la Breaker, met mouwtjes. Het gepatenteerde concept is beschreven op www.tshirtpouch.com. Wellicht een leuke verpakking waarmee voetbalteams in (vorm)crisis hun fans een hart onder de riem kunnen steken.

Reageer op dit artikel