artikel

Suiker Unie doet zijn voordeel met prijsdaling

Algemeen

Het is een hectische tijd voor Suiker Unie. De quota gaan omlaag en de Europese suikerprijs daalt. Gevolg: herstructurering van de Nederlandse suikersector, waarbij drie van de vijf bietverwerkende fabrieken dicht gingen en Suiker Unie CSM Suiker overnam. Maar het bedrijf wist van de nood een deugd te maken. “De hervorming van de suikermarkt maakt je efficiënter.”

Het suikerlandschap is de afgelopen jaren drastisch veranderd. Het aantal suikerproducenten is flink teruggelopen, nadat de Europese Commissie in 2006 bekendmaakte de suikerquota te verlagen. Per 1 oktober 2008 vallen de Europese subsidies (verschil wereldmarktprijs en interne EU-prijs ) aan suikerbedrijven weg. Hierdoor blijven alleen de meest efficiënte producenten, waaronder Suiker Unie, over. Deze producenten liggen meestal ook in landen met de beste klimatologische omstandigheden voor de suikerbietenteelt. In Europa is dit de band Verenigd Koninkrijk-Frankrijk-Nederland-Duitsland en Polen. Door de hervorming van de suikermarkt dalen ook de prijzen. Deze jaargang ligt de prijs op €496,80 voor een ton ruwe suiker; over twee jaar zal dat nog maar €335,20 zijn.

De prijzen op de wereldmarkt schommelen en zijn na een stijging van ruim 30% sinds november 2007 alweer dalende. Suiker Unie merkte al snel na het ingaan van de nieuwe marktverordening voor suiker, die loopt van 2006-2015, dat de marges onder druk kwamen te staan. De overname van CSM Suiker die werd goedgekeurd in 2007 was dan ook een logische stap om kostenreductie en schaalvergroting te bereiken. Een van de doelstellingen van de suikerverordening is dan ook: meer efficiency met minder producenten.

De afgelopen drie jaar sloot het suikerbedrijf drie bietverwerkende fabrieken en hield er twee over. “Met deze twee produceren we net zo efficiënt, zo niet efficiënter, als met vijf productielocaties”, zegt marketingmanager Paul Mesters van Suiker Unie. Het is goed gelukt om CSM en Suiker Unie te integreren tot één onderneming. Dit zal vanaf eind 2009 een kostenreductie van €15 tot 20 miljoen per jaar opleveren. Gevolg van de overname is dat het CSM-merk in het najaar uit de schappen verdwijnt en verder gaat onder de merknaam Van Gilse.

Meer toegang ontwikkelingslanden
Naast een concurrerende suikermarkt, beoogt de Europese Commissie met de suikerverordening ontwikkelingslanden meer toegang te geven tot de Europese markt. De verordening garandeert deze landen een minimumprijs. De hervorming van de Europese suikermarkt zorgt ervoor dat de EU rond 2009-2010, na een overbruggingsperiode van vier jaar, van een netto-exporteur verandert in een netto-importeur. Suiker Unie doet hier haar voordeel mee. De Europese bepaling biedt mogelijkheden om quota te kopen die vrijkomen als suikerfabrieken hun deuren te sluiten, waardoor Suiker Unie optimaal blijft draaien en meer kan exporteren. Ierland leverde al haar quota in en Spanje driekwart (hiervoor krijgen ze een premie), Suiker Unie mag 805.000 ton suiker produceren. “Als ieder land een gelijke procentuele korting had gekregen, waren we slechter af geweest”, zegt Mesters.

Vanaf 2010 zal het merendeel van de in Europa geconsumeerde suiker, geschat op zo’n 17 miljoen ton, uit de minst ontwikkelde landen (mol) komen. Vanaf 2009 zullen Europese suikerondernemingen minder gaan produceren. Dit houdt volgens Suiker Unie ook een risico in. Zo is het denkbaar dat de mol-landen niet genoeg suiker kunnen produceren voor de Europese markt. En als de suikerprijzen gaan stijgen dan kunnen ze ervoor kiezen aan de wereld- in plaats van de Europese markt te leveren. Een suikercrisis ligt dan op de loer.

“Cosun (moederbedrijf Suiker Unie, red.) kan voor Nederland genoeg suiker produceren, maar Europees gezien is dit dan onzeker”, zegt salesmanager Paul Fest. De suiker komt meestal per schip in ruwe vorm naar Europa, een grote verwerker als Suiker Unie zal die dan raffineren tot witte suiker en controleren op de Europese voedselveiligheidseisen. Zo mag het gehalte pesticiden niet te hoog zijn en mag de suiker niet genetisch gemodificeerd zijn. Het verwerken van het ruwe product dat per schip uit een ontwikkelingsland arriveert, vormt een welkome compensatie voor de dalende suikerprijs.

Kristalsuiker als goedkoper alternatief
Suiker is één van de weinige grondstoffen die goedkoper wordt. Dat biedt kansen, benadrukt Fest. Collega Mesters voegt toe: “De hervorming van de suikermarkt maakt je efficiënter. Kristalsuiker (sacharose) wordt goedkoper ten opzichte van andere suikers die bijvoorbeeld uit zetmeel kunnen komen zoals glucose of dextrose. ‘Gewone suiker’ is dus weer aantrekkelijk om te gebruiken.” Een jaar of tien geleden was dit anders, toen hadden suikers als glucose en fructose het kostenvoordeel ten opzichte van sacharose. “De prijzen van glucose stijgen uit boven die van suiker dus kies je suiker”, redeneert Fest. Een andere potentiële inkomstenbron: biobrandstoffen, heeft Suiker Unie in de ijskast gezet.

Volgens marketingmanager Paul Mesters is het goed mogelijk de grondstof voor bio-ethanol uit suikerbieten te winnen in de huidige productielocaties. Het probleem is dat er weinig stimulerende maatregelen (lees: subsidies) van de overheid uitgaan, dit in tegenstelling tot Duitsland en Frankrijk waar de overheid een belangrijke aanjager is van de bio-based economy, meent Mesters. Suiker is er genoeg en zal zeker niet ten koste gaan van voedsel, verzekert hij. “Nu woedt de discussie of bio-ethanol ten koste gaat van het milieu of voedsel, een kentering in het denken van de overheid is nodig.” Kan eventueel weg. Als je een zinnetje eruit wil, dan misschien de laatste zin van de alinea.

Gezondheidstrend en suiker
Suiker Unie profileert kristalsuiker steeds meer als het gezonde alternatief voor zoetstoffen. Maar is dit wel geloofwaardig in een tijd waar consumenten kiezen voor ‘gezonde’ producten met zo min mogelijk vet, suiker en zout? Volgens Paul Mesters is suiker maar één van de vele ingrediënten met calorieën. Smaak en authenticiteit winnen aan terrein en daardoor is suiker onmisbaar. Als je dit uit bijvoorbeeld banketproducten haalt gaat dit ten koste van de textuur en kleur, geeft Paul Fest aan. Kunstmatige zoetstoffen zijn meestal geen goed alternatief en bulkzoetstoffen zoals sorbitol hebben vaak nog een laxerend effect, geeft de salesmanager aan. Kristalsuiker is een natuurlijk product met meer zoetkracht dan de meeste andere suikers.

Toch kan ook Suiker Unie niet om de obesitasproblematiek heen. Fest en Mesters erkennen dit en raden aan om suiker met mate te consumeren en ook voldoende te bewegen. Salesmanager Fest noemt een opvallend feit. “De suikerconsumptie in de EU is stabiel, maar overgewicht is toegenomen.” Volgens hem barst het in de samenleving van de vooroordelen over suiker. “De meeste tandcariës was in WO П, terwijl er nauwelijks suiker beschikbaar was.” Marketingmanager Mesters schudt met een leeg pak Dubbel Friss: minder zoet staat duidelijk op het pak. “Ik heb het opgedronken en het was heerlijk.” De boodschap is duidelijk: vervang suiker niet door kunstmatige zoetstoffen, maar stop er gewoon minder in. Zelf heeft Suiker Unie ook een product met minder suiker: Suiker Light met een deel zoetstof en een deel suiker.

Zonnige toekomst
De toekomst van het Dinteloordse bedrijf ziet er zonnig uit. Omdat veel landen suikerquota hebben ingeleverd, staan veel bedrijven in de etalage. Suiker Unie sluit overnames elders in Europa niet uit. “We willen een grote speler blijven”, zegt Fest. Het Deense Danisco staat te koop. Dat zou volgens Fest een interessante partij zijn. Hij plaatst wel een kanttekening. “Hier (in Denemarken, red.) kunnen wel minder goed economisch bieten worden geteeld. Niet voor niets heeft Danisco een derde van zijn waarde afgewaardeerd.” Suiker Unie is blij dat het de hervorming van de suikermarkt goed is doorgekomen. De onderneming zal blijven investeren in de suikerbietenteelt en een efficiënte suikerproductie. Ook zal de export binnen Europa toenemen. “We zijn er klaar voor”, aldus Fest.

Reageer op dit artikel