artikel

Listeria-studies gestroomlijnd

Algemeen

Voedingsmiddelenbedrijven moeten aan de Voedsel en Waren Autoriteit kunnen aantonen dat hun kant-en-klare producten gedurende de gehele houdbaarheidstermijn voldoen aan de gestelde criteria voor Listeria monocytogenes. Dit kan door het uitvoeren van specifieke studies. In de loop van dit jaar komt de VWA met een protocol voor het uitvoeren van deze studies. Dit protocol sluit aan op EU-richtlijnen.

Voedselveiligheid

Ife Fitz-James en Aarieke de Jong
Ir. I. Fitz-James en dr.ir. A. de Jong, VWA, afdeling Laboratorium O&O Signalering en Ontwikkeling, 040-2911500, ife.fitzjames@vwa.nl.

VWA komt met protocol voor studies naar Listeria-besmetting
Listeria-studies gestroomlijnd

Voedingsmiddelenbedrijven moeten aan de Voedsel en Waren Autoriteit kunnen aantonen dat hun kant-en-klare producten gedurende de gehele houdbaarheidstermijn voldoen aan de gestelde criteria voor Listeria monocytogenes. Dit kan door het uitvoeren van specifieke studies. In de loop van dit jaar komt de VWA met een protocol voor het uitvoeren van deze studies. Dit protocol sluit aan op EU-richtlijnen.

De meeste L. monocytogenes-soorten zijn in zekere mate pathogeen voor de mens. Ze komen voor in de natuur en in voedingsmiddelen: onder andere in (gasverpakte) vleesproducten, zachte kazen en kant-en-klare, consumptiegerede producten. L. monocytogenes kan groeien bij lage temperaturen (vanaf 3°C). Daardoor kunnen in de koelkast bewaarde producten aan het einde van de houdbaarheidstermijn met zulke hoge aantallen van deze bacterie besmet zijn dat ze voor bepaalde groepen consumenten – zwangeren, baby’s en mensen met een verminderde weerstand – risico’s met zich mee brengen.

Geldende criteria
De voedselveiligheidscriteria zoals die gelden voor L. monocytogenes in kant-en-klare producten zijn vastgelegd in Verordening (EG) Nr. 2073/2005 inzake microbiologische criteria voor levensmiddelen. Wel wordt er op Europees niveau nog gediscussieerd over de interpretatie, met name over de norm voor de categorie producten die nog niet in de handel zijn gebracht. Maar vooralsnog kent de verordening de volgende voedselveiligheidcriteria:
– Voor alle producten die in de handel verkrijgbaar zijn of door de consument zijn gekocht – uitgezonderd zuigelingenvoeding en voeding voor medisch gebruik – geldt gedurende de gehele houdbaarheidstermijn (THT) een limiet van 100 kiemen/g (monstername: n=5; c=0; m (=M)
– Voor producten waarin L. monocytogenes wel kan groeien geldt de norm van afwezigheid in 25 g op het moment dat het product nog onder controle staat van de producent (monstername: n=5; c=0; afwezig in 5*25 g).
– Voor in de handel gebrachte zuigelingenvoeding en voeding voor medisch gebruik geldt afwezigheid van L. monocytogenes in 25 g product (monstername: n=10; c=0; afwezig in 5*25 g).

Protocol
Om aan te tonen dat het aantal L. monocytogenes-kiemen de grenswaarden niet overschrijdt, kan een producent een aantal studies uitvoeren. Momenteel wordt in nauwe samenwerking met de VWA een Europees protocol opgesteld. Hierin zijn richtlijnen beschreven die aangeven hoe producenten deze studies zo kunnen uitvoeren dat ze aansluiten bij de wensen van de bevoegde autoriteit. Het protocol biedt een aantal handvatten, zoals:
– Hoe een product in te delen in de verschillende levensmiddelencategorieën in de EU-verordening met bijbehorende L. Monocytogenes-criteria.
– Richtlijnen hoe studies kunnen worden uitgevoerd om aan de criteria te voldoen.

Houdbaarheidsstudies
Met een houdbaarheidsstudie kan een producent aantonen of een natuurlijk besmet product gedurende de houdbaarheidstermijn aan de criteria voldoet. Hiervoor moet van producten van verschillende batches gedurende de gehele houdbaarheidstermijn de concentratie L. monocytogenes worden gemeten. Dit onder vooropgestelde bewaarcondities. Om inzicht te krijgen in de kwaliteit van het product, zijn ten minste honderd positieve resultaten nodig. Bij een afwijkend resultaat (minimaal één), is het proces niet beheerst en zijn corrigerende maatregelen nodig. Zijn er geen afwijkingen, dan is de limiet (

Reageer op dit artikel