artikel

DSM wil koploper specialties zijn

Algemeen

DSM veranderde in vijf jaar van een bulkchemieconcern in een belangrijke producent van hoogwaardige ingrediënten voor voedingsmiddelen, diervoeding, farma en cosmetica. De komende vijf jaar zet het concern in op groei door innovatie. Krijn Rietveld, senior vice president New Business Development bij DSM Nutritional Products, vertelt waar de kansen liggen.

Vraag je vader, je tante of je opa waaraan ze denken bij DSM en ze zullen steenkolen, kunstmest of petrochemie noemen. Dat waren voor DSM, ruim een eeuw geleden opgericht als ‘De Nederlandse Staats Mijnen’, tot enkele decennia geleden dan ook de belangrijkste activiteiten. Het bedrijf nam echter afscheid van de steenkolen en begon, ruim twintig jaar geleden, aan een grote remake richting ‘performance materials’ en ‘life sciences products’.
De afgelopen vijf jaar zijn de veranderingen in een stroomversnelling gekomen. In 2002 verkocht DSM zijn petrochemiedivisie om zich verder te kunnen richten op groei in ingrediënten voor voeding, veevoeding en farma, en in performance materials. Het bedrijf investeerde stevig in de groei van de ‘specialties’, bijvoorbeeld met nieuwe fermentors voor voedselingrediënten. Met de overnames van Roche’s Vitamins & Fine Chemicals Division in 2003 en harsfabrikant NeoResins in 2005 werd de ‘extreme make-over’ een feit.

Groeiende vraag
De koerswijziging was een reactie op de groeiende vraag van de voedingsmiddelenindustrie naar hoogwaardige ingrediënten en producten. “De wereldbevolking blijft groeien, dus blijft ook de vraag naar (vee)voeding toenemen. Belangrijker nog zijn trends als vergrijzing en mede daardoor de toenemende aandacht voor gezondheid. Dit vindt zijn weerslag in steeds betere en hoogwaardigere ingredienten voor voeding en veevoeding”, licht Krijn Rietveld, senior vice president New Business Development bij DSM Nutritional Products, toe. Rietveld is verantwoordelijk voor de ontwikkeling van nieuwe producten, het uitbreiden van verkoopkanalen voor bestaande jonge producten en het aantrekken en aankopen van nieuwe ideeën, producten en bedrijven van buitenaf. Zijn speelveld omvat ingrediënten voor voeding, veevoeding en personal care.
De transformatie tot specialties-fabrikant heeft het concern vooralsnog geen windeieren gelegd. De beurskoers heeft zich ten opzichte van de AEX en de voornaamste concurrenten goed ontwikkeld en als het aan DSM ligt, zet deze opwaartse lijn zich de komende vijf jaar door met de nieuwe strategie ‘Building on strengths’, waarbij voornamelijk wordt ingezet op autonome groei door innovatie.

Beter, gezonder, gelukkiger
Rietveld noemt drie belangrijke ontwikkelingen waar DSM voor de activiteiten op het gebied van voedingsingrediënten op inspeelt: “Voedings- en dieetsupplementen en functional foods die ziekten helpen voorkomen zijn al enkele jaren dé grote trend. Mensen willen zich beter, gezonder en gelukkiger voelen. Binnen deze grote trend komt het accent te liggen op ingrediënten die de gezondheid en het welbevinden in het algemeen bevorderen, cognitieve prestaties verbeteren en het metabool syndroom aanpakken.”
Vitaminen en ingrediënten die helpen bij de regulering van het lichaamsgewicht, zoals de haver/palmoliebolletjes Fabuless en het groene-thee-extract Teavigo, horen thuis in de categorie van gezondheid en welbevinden in het algemeen. “Deze producten zorgen er voor dat respectievelijk gevoelens van verzadiging en de stofwisseling gestimuleerd worden”, legt Rietveld uit. Op het gebied van cognitief presteren concentreert DSM zich op langketenige onverzadigde vetzuren (long chain PUFA’s) en eiwithydrolysaten. Ter voorkoming en bestrijding van het metabool syndroom ontwikkelt het bedrijf ingrediënten die helpen de bloedsuikerspiegel te reguleren of de glycemische index van voedingsmiddelen verlagen. “Eiwithydrolysaten verhogen de insulineafgifte in het bloed en verbeteren daarmee het glucosemetabolisme. Ook bepaalde plantaardige extracten kunnen hierbij een rol spelen. Overigens zien we eiwitfragmenten in het algemeen als veelbelovende gezondheidbevorderende ingrediënten. Daarom investeren we daar relatief veel in, net als in plantaardige extracten”, zegt Rietveld.
De aandacht voor de drie nieuwe trends betekent niet dat de ontwikkelingen rond andere ingrediënten stilstaan. “We richten ons nog steeds op ingrediënten die de immuniteit bevorderen, zoals probiotica. Behalve in zuivel zijn onze Lafti-stammen ook te verwerken in sinaasappelsap en in droge producten als voedingssupplementen of mueslirepen.”

Veel toepassingen
Niet alleen voor probiotica, maar voor alle ingrediënten streeft DSM naar zo veel mogelijk toepassingsmogelijkheden, zowel wat betreft producten, markten als doelgroepen. Rietveld: “Ongeveer de helft van ons onderzoeksbudget besteden we aan de ontwikkeling van nieuwe producten, de andere helft aan de verbetering van bestaande producten en processen.”
Bepaalde thema’s komen steeds terug, zoals de verbetering van de smaak en wateroplosbaarheid. “Beta-caroteen is een vetoplosbare kleurstof voor voedingsmiddelen die moeilijk oplost in water. Via koudwaterdispersie zijn we er in geslaagd hele fijne bètacaroteendruppeltjes te maken die blijven zweven in water. Een ander voorbeeld zijn eiwithydrolysaten die een bittere smaak kunnen veroorzaken door de aanwezigheid van bepaalde aminozuren aan het eind van de keten. Via enzymatische modificatie kunnen we er voor zorgen dat er aan het eind van de keten aminozuren komen te zitten die wel goed smaken. Een derde voorbeeld zijn long-chain PUFA’s, waarbij we met behulp van zuiveringstechnologieën de smaak en kwaliteit verbeteren en indirect de oxidatiegevoeligheid verminderen.”

Kruisbestuiving
DSM beschikt, dankzij de overname van Roche Vitamins, over een database met gegevens over tienduizenden plantenextracten die te verwerken zijn in voedingsmiddelen en diervoeding. “We werken zo veel mogelijk met natuurlijke ingrediënten omdat deze sneller toegelaten worden op de markt en beter geaccepteerd worden door de consument”, aldus de senior vice president New Business Development.
DSM heeft een uitgebreid researchprogramma dat wordt uitgevoerd in lokale onderzoekcentra. Het meeste onderzoek voor het Nutrition-cluster wordt verricht in de R&D-centra in het Zwitserse Kaisersaugst (ruim 400 onderzoekers) en in Delft (ruim 200 onderzoekers). “We hebben alle disciplines in huis, van fermentatie en chemische analyse tot de ‘omics’-technieken en daarnaast toxicologie en productformulering. Daarnaast beschikken we over een groot academisch netwerk. De medewerkers in Delft en Kaisersaugst werken steeds meer voor, met en bij elkaar. Dat levert veel kruisbestuiving op. Onze ervaring met vitaminen en prebiotica voor diervoeding kunnen we inzetten voor toepassingen in voedingsmiddelen en we werken steeds vaker thema’s uit die nuttig zijn voor zowel mens als dier. Denk bijvoorbeeld health and wellness of immuniteit”, vertelt Rietveld. Rietveld pendelt zelf vrijwel wekelijks heen en weer tussen Kaisersaugst en Delft en is daarmee het levende bewijs van de intensieve samenwerking tussen de verschillende DSM-centra.

Geduld
De voor de komende tien jaar beoogde ‘groei door innovatie’ moet komen van de ontwikkeling van nieuwe producten en de vermarkting en verdere optimalisatie van jonge producten als Fabuless en Teavigo. Het twee jaar geleden gelanceerde Teavigo wordt inmiddels verwerkt in uiteenlopende producten, zoals drankjes, kauwgom en voedingssupplementen in vrijwel alle delen van de wereld. Fabuless, dat afgelopen najaar werd geïntroduceerd door DSM Food Specialties, is in een toenemend aantal Europese producten te vinden. “De marktontwikkeling van onze jonge producten voldoet aan onze verwachtingen. Je moet met new business altijd even geduld hebben”, verklaart Rietveld.
Nieuwe producten worden in eigen huis ontwikkeld, maar komen er ook dankzij overnames van bedrijven en ‘external outsourcing’.
“Via allianties en licenties proberen we goede ideeën van buiten naar binnen te halen. Een extern bedrijf ontwikkelt een technologie of product en DSM zorgt voor de vermarkting ervan. Onze enzymen voor diervoeders bijvoorbeeld zijn ontwikkeld in samenwerking met Novozymes. Zij hebben de basistechnologie geleverd, wij hebben de toepassingsmogelijkheden onderzocht, de specifieke applicaties ontwikkeld en de producten naar de markt gebracht.”
Op dit moment zijn in de organisatie van Rietveld meerdere scouts fulltime bezig met het vinden en naar binnen halen van externe opties voor nieuwe producten, zowel in Europa, de VS als Azië. “Het liefste nemen we een bedrijf natuurlijk helemaal over”, lacht Rietveld.

Ambitieus
Duidelijk is dat DSM grote ambities heeft. “We zijn al een wereldspeler op het gebied van specialties voor humane en diervoeding en voor cosmetica. Via innovatieve groei willen we onze positie verder versterken en uitbreiden. In de komende vijf jaar zullen we ook steeds meer gaan doen met personalized nutrition, een voedselpakket afgestemd op de individuele lifestyle en erfelijke aanleg voor ziektes. Dat thema staat nu nog in de kinderschoenen, maar behoort wel tot een van de ‘emerging business area’s’ die we hebben benoemd. Daarom heeft DSM geïnvesteerd in Sciona, een van de eerste bedrijven die een analysemethode op de markt brengt die rekening houdt met zowel genetische aanleg als lifestyle. Het resultaat van de analyse wordt vertaald in aanbevelingen voor voeding en dieetsupplementen. Andere emerging area’s zijn witte biotechnologie – het vervangen van chemische door microbiologische processen – en specialty packaging: antimicrobiële kaascoatings”, vertelt Rietveld.
Het concern verwacht wereldwijd stevig te kunnen groeien, met speciale aandacht voor landen als China, India en Brazilië. “De welvaart daar neemt snel toe en dat zorgt meestal voor een toenemende behoefte aan speciale ingrediënten voor humane en diervoeding. We hebben met de overstap van bulkchemie naar specialties al een grote omwenteling achter de rug, maar we gaan door, steunend op onze innovatiekracht.”

Reageer op dit artikel