artikel

MBA: Stevige kluif voor aankomende managers

Algemeen

Wie denkt met een MBA-diploma een entreebewijs voor de directiekamer in handen te hebben, komt bedrogen uit. Ambitieuze techneuten die zichzelf willen ontwikkelen tot managers van niveau, slaan met zo’n opleiding wel de juiste weg in, mits ze niet verdwalen in de jungle van aanbieders.

Googelen op het trefwoord ‘MBA’ levert een indrukwekkend aantal aanbieders van MBA-opleidingen op, variërend van klinkende namen als Harvard en Stanford tot instituten als LOI en IPD, die ook bekend zijn van cursussen boekhouden, gitaarles en Italiaans voor op reis. Alleen al in Nederland zijn er ruim 30 aanbieders van MBA-opleidingen, wereldwijd zijn het er duizenden.

Niveauverschil
De prijsverschillen tussen de opleidingen lopen sterk uiteen. Zo biedt LOI al een internetopleiding aan voor minder dan € 10.000, terwijl een MBA-opleiding aan bijvoorbeeld Nyenrode Business Universiteit, Wageningen Business School (WBS) of de RSM Erasmus University al gauw € 30.000 (fulltime, 13 tot 15 maanden ) tot € 40.000 (parttime, twee jaar) kost. Het niveau en de reputatie van de duurdere opleidingen zijn meestal beter.

Prijs zegt niet alles, evenmin als de internationale ranglijsten van gerenommeerde bladen als Business Week en de Financial Times, waarop ook de naam van RSM Erasmus University prijkt. “Veel lijsten zijn incompleet en noemen alleen de grootste MBA’s. Een niche-speler als WBS, die zich richt op professionals in de voedingsmiddelenindustrie, komt hier niet op voor”, zegt WBS-directeur Wietze van der Aa, waar jaarlijks gemiddeld 15 MBA’ers afstuderen.

Het aantal accreditaties van een opleiding is wel een goede indicator. “Er zijn drie toonaangevende instanties die dergelijke keurmerken verstrekken. Dat zijn het Europese EQUIS, de Amerikaanse AACSB en de programmaspecifieke AMBA”, vertelt Jack van der Veen, programmadirecteur aan Nyenrode Business Universiteit. Op Nyenrode krijgen jaarlijks gemiddeld 100 MBA’ers hun bul. Net als RSM Erasmus University en WBS beschikt het opleidingsprogramma over het EQUIS-keurmerk, een kwalificatie die de MBA-opleiding van bijvoorbeeld LOI ontbeert.

Keurmerk
Om in aanmerking te komen voor een keurmerk moet een MBA-opleiding over een breed programma met voldoende diepgang beschikken. De opleiding is oorspronkelijk bedoeld voor mensen met een niet-bedrijfskundige, vaak technische achtergrond overstappen naar hoger management. Een goede MBA-opleiding besteedt aandacht aan alle belangrijke onderdelen van de bedrijfsvoering: marketing, financiën, boekhouden, logistiek, strategie en human resources management (HRM).

Een MBA van niveau kost parttime studenten al snel 20 tot 25 uur per week. “Dat is een minimum. Veel studenten kiezen voor een MBA omdat ze een carrièreswitch willen maken. De uren die ze besteden aan loopbaanbegeleiding en carrièreplanning zitten nog niet bij deze berekening”, benadrukt Dianne Bevelander, executive director MBA-programma’s aan RSM Erasmus University, goed voor in totaal zo’n 220 MBA’ers per jaar.

No pain, no gain
Van der Veen: “Wij zeggen altijd: no pain, no gain. Een MBA moet aangrijpen op hoofd, hart en handen. Dat wil zeggen: een persoonlijke visie en strategie ontwikkelen, datgene doen waar je passie ligt en toepassen wat je geleerd hebt. Ons lesprogramma is daarom intensief en we besteden veel aandacht aan samenwerking met medestudenten. Wij geloven niet in leren uit een boekje of op afstand”, benadrukt hij. Datzelfde geldt voor WBS en de RSM Erasmus University, waar studenten samenwerken tijdens lesmodules en/of onder begeleiding van coaches.

Het niveau, de motivatie en de achtergrond van de medestudenten zijn zeer bepalend voor de kwaliteit van de opleiding. “Wij besteden daarom veel aandacht aan de voorselectie van kandidaten, bijvoorbeeld via intakegesprekken”, zegt Van der Aa. Behalve de medestudenten spelen ook het netwerk van medestudenten en alumni, het internationale karakter van de opleiding en het niveau van docenten, bijvoorbeeld het aantal publicaties op hun naam, mee.

Karakter
Bij de keuze van een passende MBA draait het niet alleen om de kwaliteit, maar ook om het karakter van de opleiding. “Denk aan accenten in het programma, de groepsgrootte, de duur en het aantal bijeenkomsten en de mogelijkheden voor een fulltime of parttime opleiding. Om daar achter te komen kun je het beste praten met mensen die zo’n opleiding al gedaan hebben”, adviseert Van der Aa.

Bevelander beaamt dat: “Een MBA is een total experience van managementvaardigheden opdoen, een netwerk opbouwen, samenwerken en soms zelfs samenleven. Daarom is het belangrijk vooraf een kijkje te nemen op een school en kennis te maken met medestudenten en docenten.”

De parttime en/of fulltime MBA-opleidingen van Nyenrode, WBS en RSM Erasmus University leggen allemaal nadruk op de ontwikkeling van persoonlijke vaardigheden en hebben een internationaal karakter. Zo volgen MBA-studenten van WBS een module in de VS en Brazilië en heeft Nyenrode modules in de VS en Zuid-Afrika in het programma zitten.

Studenten kunnen in Rotterdam zelfs een ‘global’ MBA volgen. “Het wordt in de zakenwereld steeds belangrijker om samen te werken met mensen van andere culturen, religies, nationaliteiten, leeftijd, opleiding en werkervaring. Dat geldt overigens ook voor de stakeholder-benadering, waarbij het niet meer alleen om geld en shareholders draait, maar ook om duurzaamheid”, zegt Bevelander. Bij de global MBA werkt RSM Erasmus University intensief samen met scholen in Hongkong, Brazilië, Mexico en North-Carolina. Viermaal per jaar komen de studenten bij elkaar. Tussentijds hebben ze virtueel klassikaal contact.

De achtergrond van de studenten aan Nyenrode en RSM Erasmus University is zeer divers, variërend van mensen met een vooropleiding in de life sciences en medische wetenschappen tot mensen met een economie- of engineering-achtergrond. Bij alle drie de opleidingen zijn vrouwen, net als in hogere managementfuncties, met een deelnamepercentage van 25 ondervertegenwoordigd.

WBS trekt vooral mensen werkzaam in de voedingsmiddelenindustrie. Van der Aa: “We besteden naast het standaardpakket extra aandacht aan onderwerpen als supply chain management, innovatie en productontwikkeling. In de praktijk zie je vaak dat bijvoorbeeld R&D en marketing moeizaam samenwerken. Dergelijke verkokering pakken wij aan door studenten te laten zien hoe je de samenhang tussen deze elementen kunt versterken.”

Nyenrode besteedt relatief veel aandacht aan netwerken, onder meer via een vereniging die activiteiten organiseert voor studenten en alumni. Alumni worden op de hoogte gehouden van ontwikkelingen binnen Nyenrode en zijn altijd welkom op seminars en bijeenkomsten. “In het bedrijfsleven is wie je kent vaak net zo belangrijk als wat je weet. Bovendien kun je veel opsteken van anderen die in soortgelijke situaties hebben gezeten, tijdens en na je studie”, motiveert Van der Veen.

Ook bij WBS wordt het opbouwen van een netwerk gestimuleerd. “Studenten leren met en van elkaar en dat gaat vaak door na afronding van de opleiding. Een goed netwerk is belangrijk voor de student en voor het bedrijf waar hij werkt”, aldus Van der Aa.

Gebraden kippen
Levensmiddelentechnoloog of econoom, man of vrouw, een MBA is een stevige kluif waar je de nodige tijd en energie in moet steken. Het is er wel een die persoonlijke verrijking biedt en daarmee meer mogelijkheden voor een mooie carrière. Bevelander: “Ook zonder MBA kun je de top bereiken, maar een MBA is een handige stepping stone, zeker nu het aantal hoogopgeleide concurrenten toeneemt.”

“Verwacht niet dat de gebraden kippen je mond in vliegen zodra je het diploma op zak hebt. Je moet de extra carrièremogelijkheden wel zelf waarmaken”, relativeert Van der Veen. Van der Aa beaamt dat: “Een MBA-diploma is geen entreeticket voor de bestuurskamer, maar het helpt je wel om daar te komen. Het laat zien dat je jezelf persoonlijk hebt ontwikkeld en dat je doorzettingsvermogen hebt. Het voltooien van een MBA is een hele prestatie.”

Reageer op dit artikel