artikel

Help een incident!

Algemeen

Allergenen in voedingsmiddelen zijn op dit moment de belangrijkste oorzaak van recalls. Bedrijven die al eens zo’n incident hebben meegemaakt, lopen een verhoogd risico om opnieuw hun producten terug te moeten halen. Maar wie moet het incident op welk moment melden bij de VWA?

Bijna 100 deelnemers reisden op 5 april naar Ede om de VMT-bijeenkomst over Issue & Incident Management in de Reehorst bij te wonen. Daar kregen zij te horen dat allergenen momenteel wereldwijd veruit de belangrijkste reden van recalls zijn. Simone Hertzberger, hoofd Kwaliteit en Productintegriteit bij Albert Heijn: “Daarbij gaat het nooit over kruisbesmettingen, maar altijd over het onbedoeld gebruiken van een eiwitcomponent of bij bedoeld gebruik het niet vermelden ervan op het etiket.” De zaal wilde weten of bepaalde productgroepen meer risico lopen dan andere.

Frisdranken en fast food kennen regelmatig incidenten, maar een veel sterkere aanwijzing zijn eerdere incidenten. “De kans is dan vrij groot dat er zich bij hetzelfde product of dezelfde leverancier weer een incident voordoet; het is niet duidelijk waarom”, luidde het antwoord vanachter de katheder.

De AH-vrouw gaf tijdens haar presentatie aardig inzichtjes in het AH-draaiboek. Zo worden alle winkels bij een incident door een callcenter gebeld om na te gaan of de winkels daadwerkelijk de via het interne net verstuurde waarschuwing dat actie was geboden hadden gezien. Ook worden de kassa’s centraal geblokkeerd om te voorkomen dat het bewuste product onbedoeld toch nog kan worden verkocht.

Meldplicht
Wie moet wanneer een incident melden? Deze vraag houdt de gelederen flink bezig, zo bleek tijdens de diverse inleidingen. Jan van Kooij, plaatsvervangend hoofdinspecteur Levens- en genotmiddelen bij de VWA, gaf aan dat een ieder die een schadelijk product ontdekt, dit moet melden bij de VWA. Dat geldt voor de retail indien zij via consumentenklachten een afwijking op het spoor komen en ook voor producenten indien zij de afwijking zelf ontdekken. Hertzberger liet weten dat Albert Heijn bij A-merkproducten deze lijn volgt, maar dat zij bij de eigen (huis) merken zelf degene zijn die contact opnemen met 0800-0488.

Bij de case over de verboden kleurstof Pararood had Martin Michels, senior QA-manager Unilever Europe, al laten weten dat Unilever, de ontdekker van Pararood, de melding bij de VWA had overgelaten aan Euroma, de toeleverancier van de verontreinigde partij paprikapoeder. Volgens Van Kooij, plaatsvervangend hoofdinspecteur Levens- en genotmiddelen, een terechte keuze. “Als de producent (Unilever) het verontreinigde product nog in eigen beheer heeft, en dat was het geval – de partij was nog niet vrijgegeven – dient de toeleverancier van de verontreinigde grondstof het incident bij de VWA te melden. Zij kunnen de meldplicht niet doorschuiven naar hun Spaanse toeleverancier.”

Vorig jaar ontving de VWA 110 meldingen. In voorgaande jaren schommelde dat aantal vaak tussen de 10 en 20. Het overgrote deel (52) betrof residuen van bestrijdingsmiddelen in tuinbouwproducten die vooral door Foodcompass in het kader van de Hygiënecode voor ongesneden vers(e) groenten, fruit en paddestoelen werden gemeld.

Opmerkelijk was dat slechts vijf meldingen fysische verontreinigingen (glas enz.) betroffen en slecht vier allergenen. Dat laatste spoort dus niet met de voorstelling van zaken door Hertzberger geschetst. Kwaliteit stond met 22 meldingen op nummer twee van de ‘hitlijst’.

Te laat
Van Kooij liet aan de hand van vier cases zien in welke gevallen de VWA graag zo spoedig mogelijk een melding van bedrijven ontvangt. Verder vertelde hij hoe de besluitvorming in Brussel en bij de VWA rond Pararood was verlopen. Eerder had Michels al geschetst hoe het bedrijfsleven in deze kwestie had gehandeld. Conclusie van Van Kooij was dat Euroma het incident rond Pararood niet een maand onder de pet had mogen houden, maar eerder had moeten melden. QA-manager Adri Reimerink, in de zaal aanwezig, bestreed dat. ‘We moesten eerst zelf weten wat er precies aan de hand was.”

Acrylamide
Rond het incident/issue acrylamide illustreerden de diverse sprekers hoe zeer de belangen van betrokkenen uit elkaar kunnen lopen. Sommige producenten redeneerden dat acrylamide waarschijnlijk altijd al, of op zijn minst geruime tijd, in de producten had gezeten en dat er dus geen sprake is van een afwijking waar de Meldwijzer van de VWA van rept. Van Kooij vond deze redenering – geen afwijking dus ook geen melding – veel te kort door de bocht en hield de zaal voor dat er ook een gezamenlijk belang is. Overigens gaf hij toe dat dit een grensgeval zou zijn geweest, ook al omdat het een vermoedelijk carcinogene stof is die bij producten als frites vooral tijdens het afbakken door de consument wordt gevormd.

Metaal- en glasdeeltjes
De VWA ziet het liefst dat fabrikanten alle publieke recalls melden, ook als het om kwaliteitsafwijkingen gaat. Van Kooij: “Ons beleid is dat wij alle publieke recalls op onze site hebben staan. Als er geen gevaar is voor de volksgezondheid zetten wij dat erbij. In dat geval hoeven wij er niet van begin af aan bij te worden betrokken. Wel stellen we een telefoontje voor het verschijnen van advertenties in de media op prijs, al was het maar om vragen te kunnen beantwoorden en de actie op onze site te zetten.”

Maar wat te doen indien metaal- of glasdeeltjes in een product worden aangetroffen? “Indien sprake is van een incident, een eenmalige gebeurtenis, dan hoeft dit niet te worden gemeld; worden deze deeltjes vaker aangetroffen dan moet het bedrijf dit wel degelijk bij de VWA melden, tenminste indien de producten niet meer in eigen beheer kunnen worden teruggehaald en de deeltjes niet te groot, lees schadelijk, zijn. Voor babyvoeding hanteert de VWA een grens van 2 mm, voor alle andere consumenten 7 mm. Deze grenzen zijn in overleg met artsen opgesteld (zie ook VMT 3, 2000 pag. 32-33). Bij kleinere deeltjes zal de VWA voorstellen doen ten aanzien van te ondernemen acties en zonodig het publiek op de hoogte brengen van haar standpunt. Bij grotere deeltjes dient het bedrijf de producten te traceren en tot consumentenniveau terug te halen. De VWA zal het incident op haar website zetten en indien relevant de overige EU-lidstaten informeren.

Reageer op dit artikel