artikel

Verpakkingstrends op wereldschaal

Algemeen

Fraai ontworpen verpakkingen, hightech verpakkingsmaterialen, een nieuwe generatie verpakkingsmachines, kwaliteitscontrolesystemen, tracking & tracing plus alle toebehoren die onmisbaar zijn voor het verpakkingsproces. Dat is in een notendop wat de Interpack de voedingsmiddelenindustrie van 21 tot en met 27 april te bieden heeft. Een overzicht van de trends en primeurs tijdens de zeventiende editie van ’s werelds grootste verpakkingsbeurs.

Ruim een derde van het Interpack-aanbod is geënt op de voedingsmiddelenindustrie. Alleen de Anuga FoodTec komt hier qua omvang enigszins bij in de buurt, al is deze beurs sterker op het voedingsproces gericht. Dit jaar pakt Interpack nog iets groter uit door de toevoeging van hal 8 aan het expositieaanbod. Dit betekent 13.000 m2 extra beursoppervlak op een totaal van 165.000 m2. Het is niet alleen verpakken dat de klok slaat tijdens de Interpack. Hallen 1 t/m 3 en een deel van hal 4 staan in het teken van zoetwarenmachines voor lang houdbare banketproducten, snoep en chocolade. De rest van de beursvloer is ingeruimd voor verpakkingsmachines, verpakkingen en materialen en aan het verpakkingsproces gerelateerde diensten. Verpakkingsmachines bevinden zich in de hallen 4 t/m 7a, een deel van hal 8 en 11 t/m 17. Verpakkingsmiddelen zijn te zien in hallen 7 en 9 t/m 11. De dienstverleners, zoals leveranciers van automatiseringen, lijmsystemen, codeerapparatuur en etiketteeroplossingen hebben hun stands in verschillende hallen opgesteld.

Eyecatchers
De Interpack bewijst dat verpakkingen nog lang niet zijn uitontwikkeld. Materialen worden mooier, beschermen producten beter, bieden meer gebruiksgemak en zijn beter afgestemd op de machine-eisen. Snellere lijnen, vragen om hightech films die probleemloos door de verpakkingsmachine lopen.

Hueck Folien (9 B19) laat zien hoe OPP-films ingezet kunnen worden voor promotionele doeleinden. Een voorbeeld is de nieuwste folie die dit jaar voor het voorjaarsassortiment van Schokowürfel van Ritter Sport is ontworpen. De chocolaatjes zijn individueel verpakt in licht blauwe wikkels en vallen op door hun sterke kleurgradiënt. Die zorgt er voor dat klanten deze ‘limited edition’ niet over het hoofd zien. Het OPP-materiaal wordt koud geseald, zodat een gesloten verpakking ontstaat die aromastoffen goed beschermt tegen oxidatie. Verder is de structuur van de film zo ontworpen dat de verpakking gemakkelijk te openen is.

Niet alleen Ritter Sport gebruikt de verpakking als eyecatcher. De snoep- en snacksector, en ook de drankensector, kiezen en masse voor gemetalliseerde verpakkingsfilms om impulsaankopen te genereren. De Wipak Group (10 A22) toont decoratieve verpakkingsmaterialen met barrière-eigenschappen die kwetsbare producten uitstraling én bescherming geven zonder dat het té glossy wordt. Een chique effect ontstaat door een hoogglanzende verpakkingsfilm te voorzien van matte elementen. Bepaalde delen van het verpakkingsmateriaal worden bewust niet gemetalliseerd, bijvoorbeeld de belettering. De verpakking komt daardoor wat klassieker en exclusiever over. Deze truc wordt toegepast op zakken chips, chocolade- en handijswikkels en mueslirepen. Maar ook voor verse levensmiddelen en vleeswaren en kant-en-klaarmaaltijden kan gedeeltelijke metallisering de verkoop stimuleren. Voor de functionaliteit van het verpakkingsmateriaal maakt het allemaal weinig uit. Eventuele lucht- of vochtdichtheid is al ingebouwd in het materiaal, evenals een UV-barrière.

Liever PET
De trend van glas naar PET en de opkomst van PET als portieverpakking leiden tot een hausse aan innovaties bij de leveranciers van PET-preforms, flessenblaassystemen en toebehoren. Vooral bier in PET maakt een sterke groei door. Zo heeft de bruine kunststof bierfles in Duitsland al een marktaandeel van 5,3%. Een dik jaar geleden was dat nog maar 0,2%! Het gaat dus hard omhoog in dit segment.

SIG Corpoplast (13 A78) toont diverse blaastrekvormmachines. De Blowmax III-serie verwerkt meer dan 40.000 PET-flessen per uur. Met de Plasmax-coatingapparatuur kan bovendien een siliciumoxidelaagje op de buitenzijde worden aangebracht, waardoor de flessen uitstekende barrière-eigenschappen krijgen. Sidel grijpt de Interpack aan om een PET-verpakkingslijn te introduceren die beter presteert en blaaskosten met 20% reduceert. De SBO 20-serie kan flesformaten aan van 0,25 tot 3 liter. Omsteltijden zijn met een vijfde teruggebracht. De lijn is dus flexibeler geworden dan zijn voorganger. Met deze multi-inzetbaarheid komt Sidel tegemoet aan de eisen in de drankenmarkt waar batches steeds kleiner worden.

Om storingen in (PET-)flessen-, drankenkarton- en bliklijnen te ondervangen heeft Krones een spiraalvormig buffersysteem ontwikkeld. Als het proces normaal verloopt passeren de verpakkingen de Accutower via de kortste route. Zijn er problemen met bijvoorbeeld een etiketteerunit, dan worden de producten tijdelijk in de verticale toren opgeslagen. Het achterliggende proces kan dus gewoon doorgaan, totdat de storing is verholpen. De toren kan dan snel worden gelost.

In de ban van gemak
Gekoelde kant-en-klaarmaaltijden en panklare versproducten zijn sterk in opkomst in Europa. Vooral gerechten die zo vanuit de magnetron op tafel kunnen, zijn populair. Microwave Packaging (8 A39) lanceert op de Interpack een stoomdoosje voor de magnetron waarin een maaltijd twee keer zo snel gaart als normaal. Steam wave cooking zorgt er voor dat het product lekker sappig en mals blijft. Deze gemaksverpakking werd in de VS onderscheiden met de World Star verpakkingsprijs.

De vraag naar thermoformverpakkingen, zoals bekers, bakjes en schalen, is door de conveniencetrend sterk toegenomen. Zowel materiaal- en verpakkingstechnisch als op het vlak van verpakkingsmachines heeft de Interpack op dit gebied veel interessants in petto. Om producten langer vers te houden heeft Convenience Food Systems (11 E92/F95) een transparante, gasdichte PP-verpakkingsfilm ontwikkeld. ‘C-base’ wordt zowel als voorgevormd schaaltje geleverd voor traypackers als van de rol voor thermoformmachines. De gevormde verpakkingen zijn magnetronbestendig en kunnen worden gepasteuriseerd.

Openingsgemak en hersluitbaarheid van verpakkingen is vaak een randvoorwaarde om convenienceproducten succesvol op de markt te kunnen zetten. Zip-Pak (6 E90) laat zien wat de toepassingen zijn van verpakkingsritsen. De Slider-technologie staat in de schijnwerpers en bezoekers kunnen zelf ervaren wat de Quick-Zip, Transverse-Direction en Thermoform-sluitingen uit deze serie betekenen voor de gebruiksvriendelijkheid en de merkbeleving. Openen is letterlijk ritsen. Te zien zijn ook een pasteuriseerbare sluiting, de High-Temp retortable zipper, en een poederbestendige versie.

Composteerbare verpakkingen
Door de groeiende afvalberg die ontstaat door het gebruik van convenienceproducten stijgt de belangstelling in de industrie voor biopolymeren. Ze staan deze beurseditie extra in de schijnwerpers op het innovatiepaviljoen in de nabijheid van hal 9. De Europese markt voor biopolymeren is van 2001 naar 2003 verdubbeld. Toch is de productie met 40.000 ton nog erg bescheiden. Nature Works demonstreert op het paviljoen zijn PLA-verpakkingen die maïszetmeel als grondstof hebben. Via allianties met verpakkingsbedrijven als Huhtamaki en Wilkinson Manufacturing is het aantal toepassingen sterk gegroeid. Voorbeelden zijn (thermoform)schaaltjes en bakjes voor salades en bakkerijproducten en flessen voor melk, yoghurt en mineraalwater. Ook PLA-etiketten en -krimphoezen worden getoond.

Toepassingen van composteerbare verpakkingen voor groente en fruit zijn te zien bij Verpackungszentrum Graz (10 C46-7). De met double twist-technologie vervaardigde netverpakkingen gebruiken relatief weinig biologisch afbreekbare draad, maar zijn toch sterk. Draadmaterialen zijn gemaakt van natuurlijke vezels als hennep en vlas.

Flexibel ‘blik’
Als gemaksproducten inhoudelijk op elkaar lijken, kan de verpakking het verschil maken. Een voorbeeld is de stand-up pouch die John West introduceerde voor het verpakken van tonijn. Een segment dat tot voor kort alleen maar blikverpakkingen kende. Ook in andere categorieën zoeken fabrikanten naar nieuwe verpakkingsvormen. Flexibele alternatieven voor blik maken het bijvoorbeeld mogelijk om groenteconserven op een onderscheidende manier te presenteren. Bonduelle lanceerde twee jaar geleden groente in een kartonnen verpakking (Tetra Pak Retort) die bestand is tegen een behandeling in de autoclaaf. Een variant hierop is een meerlaagse, pasteuriseerbare PP-verpakking voor groente die RPC Bebo-Plastik (9 E4/F3) voor de Franse supermarktketen Carrefour ontwikkelde. Het concept bevat twee tot vier individuele compartimenten die in de magnetron op temperatuur kunnen worden gebracht. Het PP-bovenseal van LPF Flexible Packaging heeft een treklipje en is daarmee zonder schaar te openen. De vierkante verpakking wordt verkocht in een fraai bedrukte, kartonnen wikkel en heeft een schapleven van twee jaar. De complete lijn bestaat uit bonen, doperwten en gemengde groenten.

Alleskunners
Continumachines zijn voor veel gemaksproducten geen optie. Of het nu koelverse of lang houdbare convenience is, overal is een trend waarneembaar naar meer keuze in assortiment, verpakkingvormen en -formaten. Productiecharges worden kleiner en dat drukt het lijnrendement. Machines moeten dus niet alleen veelzijdiger worden, maar ook sneller om te stellen. Multi-Fill (6 D83) demonstreert vullers voor producten als gekookte pasta en rijst (ook losgevroren), vruchten, groenten en verse salades. De MPFSC-120-01 serie is kort geleden geïnstalleerd bij bedrijven in het Verenigd Koninkrijk en Spanje en kan schalen, borden, kommetjes en potten en zakken afvullen met een capaciteit tot 120 stuks per minuut. Bij de afvullijn hoort een distributiesysteem dat producten in containers naar het afvulpunt vervoert. Omdat de compacte vuller snel kan worden gereinigd en maar weinig onderdelen heeft die omgesteld hoeven te worden, verliezen voedingsbedrijven weinig tijd bij het overstappen van het ene op het andere product.
Packaging Automation (5 A1-7) stelt een volautomatische heat seal-lijn op die 80 verpakkingen per minuut kan begassen. Alle mogelijke versproducten zijn er op te verpakken – van vlees, vis en kip tot groente en maaltijden. Van product of formaat wisselen is in twee minuten gepiept. Daarmee kunnen bedrijven zonder veel stilstand door blijven produceren.

Ook robotisering helpt het verpakkingsproces rendabel te houden. BluePrint Automation (13 E620) heeft zijn flowwrap-toevoersysteem uitgerust met visiontechnologie die een robot aanstuurt om producten in een gewenste richting te oriënteren of verpakte producten in de juist positie in een secundaire verpakking te deponeren. Door meerdere robots in te zetten op een complete lijn kunnen zo’n 1.000 producten per minuut van de band rollen.

Slimme extra’s
Interpack is ook de beurs waar aanbieders van accessoires voor verpakkingsmachines het resultaat van drie jaar productontwikkeling tonen. Zo ook Goudsmit Magnetic Systems (14 D9) dat een magnetische dekseltoevoerinstallatie demonstreert. Deze module transporteert volautomatisch deksels naar een vul- en sluitmachine die blikken met poedervormige voedingsmiddelen afvult. Met deze vinding kunnen meerdere sluitmachines vanuit één centraal punt, bijvoorbeeld de dekselopslag, worden bediend. Dit bespaart opslagruimte en scheelt in de bevoorrading van dekselmagazijnen. Goudsmit heeft ook het ontwerp van zijn magnetische deksellijn aangepast. Voortaan is deze geschikt voor het vervoer van verschillende diameters. Omstellen is nu betrekkelijk simpel te doen.

Effe checken
Kwaliteitsbewaking is een hot issue in de verpakkingsbranche. OCS Checkweighers GmbH presenteert een combinatie van een controleweger en metaaldetector. De HC-MDi weegt eerst verpakte of onverpakte voedingsproducten om ze aansluitend te checken op metaalsporen. Loma (17 B43) biedt op de stand naast IQ2 metaaldetectors en röntgenapparatuur ruimte aan een systeem voor contactloze temperatuurmeting. Celsius registreert via een meting de gemiddelde temperatuur van gekoeld en bevroren voedsel. Omdat er niet in het product wordt geprikt, hoeft er ook niets te worden weggegooid en dat spaart retailers veel geld.
Voor het testen van de sealsterkte van flexibele verpakkingsmaterialen heeft Kopp (16 E3) de Labormaster 3000 ontworpen. Zowel verse als koude verzegelingen kunnen op sterkte worden gecontroleerd. Bovendien kunnen verpakkingstechnici met dit instrument de juiste seal-parameters voor een verpakkingsfilm bepalen. Voor de controle van de gassamenstelling van verpakkingen met een gemodificeerde atmosfeer biedt PBI Dansensor (17 C5) een non-destructieve oplossing. Een inline zuurstof/koolzuur-analyser, de CMV2, meet vlak voor het sealen de gassamenstelling van de MA-verpakkingen in dieptrekkers of traysealers.

Klaar voor RFID
De opkomst van radiofrequency-identificatie in de distributiesector is reden om in hal 16 een RFID-innovatieplein op te zetten. De verpakkingsindustrie kan niet meer om deze technologie heen. Volgens het Eurohandelsinstituut (EHI) voelt een op de drie retailers wel wat voor de invoering van dragers van variabele informatie als chips, tags en transponders op hun logistieke systemen. Voorlopig worden RIFD nog vooral ingezet op pallets en kratten, maar als de technologie zich verder ontwikkelt zullen ook meer en meer primaire verpakkingen van deze contactloze labels worden voorzien. Bij CFS worden RFID-toepassingen getoond voor alle beschikbare verpakkingssystemen. Dit loopt van eenvoudige lees/schrijfopties tot complete traceringoplossingen.

Sato, RFID-partner van Metro en betrokken bij Metro’s Future Store, staat in hal 16 (stand B36) met zijn automatische RFID-etiketteersysteem voor pallets. Sato’s RFID-module werkt op een frequentie van 868 MHz (UHF) en is universeel toepasbaar dankzij het gebruik van de UPM Rafsec FlagTag. Met deze gepatenteerde RFID-techniek kunnen alle pallets met één soort tag worden uitgerust, ongeacht de toepassingen en palletlading.

Reageer op dit artikel