artikel

Gezond imago uit kraan of fles

Algemeen

Water. In ons waterland in overvloed voorhanden. Maar het ook drinken en het zelfs kopen in de winkel, dat doen we nog niet zo lang. Inmiddels is er keuze te over: mineraalwater, bronwater, water-met-smaakje…. Wat ís het en wordt er nu echt zo veel van gedronken?

De afgelopen twee decennia is in het Nederlandse consumptiepatroon heel wat veranderd in de aankoop van gebotteld water. De inname per hoofd van de bevolking verdrievoudigde tot ruim 18 liter per persoon per jaar. Werd vijf jaar geleden van koolzuurhoudend en koolzuurvrij water even veel gekocht, tegenwoordig wordt meer koolzuurvrij afgezet (56%).

Achterblijven
Die veranderingen lijken misschien heel wat, maar we blijven er ver mee achter bij andere landen in Europa. Bij de laatste cijfers van de branchevereniging Nederlandse Frisdranken Industrie uit 2001 voeren de Italianen (165 l), Fransen (141 l), Belgen (132 l), Duitsers (124 l) en Spanjaarden (119 l) de lijst aan. Alleen de Finnen (14 l) en de Noren (15 l) kopen minder water dan de Nederlanders.

Trendy flesje
Maar een kentering is op handen. “Uit onderzoek blijkt dat ruim zestig procent van de consumenten wel eens gebotteld koolzuurvrij water koopt en een even groot percentage koopt wel eens koolzuurhoudend water”, zegt onderzoeksdirecteur Lex de Witt van Trendbox. “Twintig procent van de ondervraagden koopt water in het zogenoemde grijze kanaal, ofwel onderweg in tankstations of kiosks.”

Water ‘cool en trendy’

Volgens De Witt is water drinken onder jongeren helemaal in. Een flesje water bij je hebben is ‘cool’ en trendy. Dat is niet in de laatste plaats te danken aan de kleine flesjes waarmee marktleider Spadel als eerste kwam. Marketing manager van Spadel Nederland, Nicole Freid: “De 50-cc-flesjes zijn modern, zelfs sexy. Bij introductie waren ze een enorm succes, momenteel zijn de verkoopcijfers gestabiliseerd. Maar voor ons, Spa, is het een belangrijk item voor zichtbaarheid en naamsbekendheid.”

Dat kan aardig kloppen. Wie veel onderweg is, met auto of openbaar vervoer, kan niet om Spa heen: overal mensen met een flesje in de hand of in de tas.

Vrumona, onderdeel van Heineken, stapte met haar watermerk Sourcy over van het blikje op het flesje. Woordvoerder Hans Sjouke Koopal: “Sinds die overstap zijn de verkoopcijfers significant gestegen. Consumenten willen ermee gezien worden, het is een soort ‘show-off’.”

Water als merk
Op de Nederlandse consumentenmarkt zijn behalve marktleider Spa alleen opvolger Bar-le-Duc en Sourcy bekende merken. Onlangs kwam ook Albert Heijn met gebotteld water onder het huismerk. Producenten als Vittel en Perrier exporteren nog niet naar ons land, want volgens het Verpakkingsconvenant – nog geldig tot januari 2006 – moeten flessen hervulbaar zijn. En dat wringt met de bepaling dat mineraalwater moet worden gebotteld aan de bron.

Niettemin zal ook in Nederland de markt groeien, is Freids’ overtuiging. “Water sluit aan bij de algehele gezondheidstrend. Behalve dat de consument weet dat hij vocht nodig heeft, zijn de intrinsieke waarden van water belangrijk: puur, natuurlijk en zonder iets erin, zonder toevoegingen. Het past goed bij de behoefte van ‘back to basic’. Dit verklaart dat koolzuurvrij of plat water sterk in populariteit toeneemt.”

Die gezondheidstrend is ook waar te nemen in het frisdrankschap. Het enige segment, al is het piepklein, dat in deze categorie nog groeit, is het bruisende water-met-smaakje. Daarin is Crystal Clear van Vrumona marktleider, op de voet gevolgd door Spa Clear transparante limonades van Spadel. Nog deze maand introduceert Spa twee nieuwe koolzuurvrije varianten in kartonnen verpakking in de smaken nectarine/orange en meloen/witte druif.

Dat water in Nederland populair is, bleek ook uit een publieksonderzoek naar de ‘coolste’ merken door bureau Cool Unlimited. De ruim 25.000 respondenten bedeelden in de drankencategorie aan Spa de zevende plaats toe, na merken als Coca-cola, Baccardi, Heineken en Lipton Ice. Zeer opmerkelijk was dat ‘kraanwater’ als merk op de achtste plaats kwam.

Normen overschreden
Gebotteld, natuurlijk water ondergaat in tegenstelling tot leidingwater geen enkele behandeling. De stoffen die het waterleidingbedrijf moet verwijderen om het geschikt te maken voor kraanwater, worden door fabrikanten van mineraalwater als puur natuur beschouwd en als zodanig geëtiketteerd.

De exacte samenstelling is afhankelijk van de bron, maar moet na vaststelling constant blijven en kan als zodanig op de verpakking worden vermeld. De mineralen die in mineraalwater kunnen voorkomen: calcium, magnesium, natrium, kalium, bicarbonaat, chloride, sulfaat, fluoride, silica, nitraat, ijzer en lithium.

Drinkwaternormen
Dat mineraalwater niet altijd aan de drinkwaternormen voldoet, bleek uit een onderzoek naar 291 soorten mineraalwater uit 41 landen. De site www.natuurinformatie.nl bericht over de resultaten. Van deze onderzochte buitenlandse producten overschrijdt 14 tot 20% de Nederlandse drinkwaternormen voor de stoffen natrium, kalium, sulfaat en fluoride. De nitraatnorm (50 mg/l) wordt nergens overschreden. Drie soorten mineraalwater hadden een hogere waarde dan de streefwaarde die de consumentenbond aanbeveelt voor baby’s: 25 mg nitraat per liter.

Kraan als concurrent
In Zwitserland kwamen twee jaar geleden de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) en de overheid in het geweer tegen de vermeende gezondheidbevorderende eigenschappen van mineraalwater. De WHO ondersteunt deze claims niet en benadrukt dat het gebottelde water niet steriel is. De Zwitserse overheid stuurde alle burgers een brief met deze informatie, waarin vooral de kwaliteit van het eigen leidingwater werd aangeprezen.

In Nederland lijkt deze actie voorlopig niet nodig. Of zoals Freid van Spadel zegt: “Wij beschouwen kraanwater als een van onze grote concurrenten. De consument stelt veel vertrouwen in het Nederlandse leidingwater. Het is zelfs zo dat onze kleine flesjes helaas regelmatig worden bijgevuld uit de kraan.”

Zal dat niet ook in de toekomst een bedreiging blijven voor groei van de markt? Freid ziet dat anders: “Water wordt vooral gekocht vanwege het pure, zuivere, het gezondheidsimago. Het is aan de consument of die kiest voor chemisch gezuiverd leidingwater of natuurlijk gefilterd mineraalwater, recht uit de bron.”

Reageer op dit artikel