artikel

Beschermt nitraat tegen kanker?

Algemeen

‘Nitraat beschermt tegen kanker’ kopte VMT eind vorig jaar in Marktactueel. Interessant nieuws want uit nitraat wordt nitriet gevormd en daaruit kunnen kankerverwekkende nitrosaminen ontstaan.

Beschermt nitraat tegen kanker? Nitraat staat bekend als een minder gewenst maar onvermijdelijk bestanddeel van voedsel. In groenten kan het in aanzienlijke hoeveelheden voorkomen. Uit nitraat wordt in de mondholte nitriet gevormd en daaruit kunnen in de maag nitrosaminen ontstaan. Een aantal van deze verbindingen is in hoge mate kankerverwekkend.

Het hangt overigens van allerlei omstandigheden af of deze verbindingen inderdaad worden gevormd. Er is geen echt bewijs dat een verband bestaat tussen nitraatopname en het optreden van kanker (al zijn er wel aanwijzingen dat dit onder bepaalde omstandigheden het geval is), maar ook een mogelijk risico moet klein worden gehouden. Daarom zijn er normen voor nitraat- en nitrietgehalten in voedsel en is toevoeging van nitriet voor veel producten verboden.

Stikstofoxide
Als het waar is dat nitraat tegen kanker beschermt, moet aan een tot nu toe onbekend effect worden gedacht dat het bovengenoemd effect (als dat inderdaad bestaat) overcompenseert. Aanleiding om de oorspronkelijke literatuur [1] op te vragen. Daaruit blijkt dat het gaat om het biologisch actieve stikstofoxide (NO). Deze stof is van belang voor handhaving van de normale fysiologische homeostase in het lichaam en voor bescherming tegen schadelijke invloeden die tot kanker kunnen leiden. Die functie van NO is overigens al meer dan tien jaar bekend.

NO, een nogal reactieve verbinding, wordt door allerlei lichaamscellen gevormd uit het normaal aanwezige aminozuur L-arginine. (Arginine is een van de aminozuren waaruit eiwitten zijn opgebouwd en heeft een hoog stikstofgehalte). Vis en vlees komen tijdens het roken in aanraking met NO, dat bij de rookontwikkeling uit stikstof en zuurstof wordt gevormd. Op het product wordt dit geoxideerd tot nitriet en indirect ook tot nitraat. In ons lichaam wordt NO door oxyhemoglobine uit het bloed ook geoxideerd tot nitraat. Bacteriën die zich van nature in ons lichaam bevinden, kunnen dit nitraat weer tot nitriet reduceren en vervolgens tot ammoniumionen.

De vraag is nu of daarbij als tussenstap ook weer NO wordt gevormd. Een duidelijk bewijs voor deze veronderstelling is nog lang niet geleverd. De auteurs gaan dan ook niet verder dan het noemen, in dit verband, van een mogelijk gunstig effect. Daarom is het bepaald nog te vroeg om te zeggen dat nitraat beschermt tegen kanker.

Reageer op dit artikel