Statiegeld op plastic flesjes in 2020 als recyclingspercentages niet worden gehaald

Den Haag, 12 maart 2018 15:40 | Jorine van Knippenberg

Stientje van Veldhoven, staatssecretaris van het ministerie voor Infrastructuur en Waterstaat, zet in op minder plastic flesjes in zwerfafval en meer hergebruik. Als de doelstellingen niet worden gehaald, volgt in 2021 statiegeld op de kleine verpakkingen.

De partijen hebben gezamenlijk nieuwe doelstellingen opgesteld: zeventig tot negentig procent minder plastic flesjes in het zwerfafval en negentig procent hergebruik van kleine flessen. Naast de plastic flessen is er nog meer zwerfafval, hiervoor verschijnt nog dit jaar de Landelijke Aanpak Zwerfafval.

Speerpunt uit het plan is om de burger te betrekken bij het schoonhouden van berm, plantsoen en park. Producenten worden aangesproken op hun verantwoordelijkheid ten opzichte van verduurzaming, waar gemeenten actie kunnen ondernemen op het gebied van handhaving, opruimen en het plaatsen van prullenbakken.

Beter te recyclen verpakkingen

Veel van de huidige plastic verpakkingen zijn lastig opnieuw te gebruiken. Daarom wil Van Veldhoven producten stimuleren betere verpakkingen te gebruiken. Hiertoe zullen producenten met moeilijk te recyclen verpakkingen meer moeten betalen aan de kosten voor het opruimen van afval. De staatssecretaris en het bedrijfsleven gaan hierover nog verder in gesprek. 

Verder zullen er maatregelen volgen wanneer de voorgenomen doelen in het najaar van 2020 niet gehaald zijn. Per 1 januari 2021 wordt er dan statiegeld ingevoerd op plastic flesjes. Hierbij zou het gaan op tien tot vijftien cent voor plastic flessen tot één liter. 

Plannen goed ontvangen

Het Afvalfonds Verpakkingen laat weten dat het bedrijfsleven blij is met de afspraken die de staatssecretaris heeft gemaakt. Er zal vanuit de bedrijven worden ingezet op een brede aanpak van zwerfafval.

Het Afvalfonds speelt hierin een rol doordat producenten een afvalbeheersbijdrage aan hen betalen, dit is een wettelijke bijdrage die zij betalen per kilo verpakkingen. Met dit geld worden de kosten voor de inzameling en recycling van verpakkingen vergoed aan de gemeenten.     

Milieuorganisaties niet enthousiast

Verschillende milieuorganisaties zijn minder enthousiast over het plan van Van Veldhoven om de uitbreiding van statiegeld op plastic flessen uit te stellen tot 2020. De beslissing zou het milieu schaden en bovendien de roep van meer dan 200 gemeenten om uitbreiding van het statiegeld negeren. Dit stellen de milieuorganisaties Recycling Netwerk, Greenpeace Nederland, Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee.

Volgens de milieuorganisaties leiden de voorgenomen methodes om de hoeveelheid zwerfafval te verminderen niet tot resultaat, maar enkel tot het uitstel van statiegeld. “Drie jaar uitstel betekent miljoenen extra flesjes en doppen in het milieu die bijdragen aan de wereldwijde plastic soep voordat statiegeld - misschien - wordt uitgebreid. De beslissing van de regering stelt ons teleur”, zeggen de milieuorganisaties.

Blikjes niet in plannen

De milieuorganisaties halen een onderzoek van onderzoeksbureau GfK aan, waaruit blijkt dat tachtig procent van de Nederlanders graag een uitbreiding ziet van statiegeld tot alle flessen en blikjes. Ze betreuren dan ook dat het ministerie de aanpak van blikjes niet heeft meegenomen in de plannen.

Na bewezen succes van statiegeldinvoering in zowel Scandinavië en Duitsland en een gebrek aan resultaten bij eerdere doelstellingen zien de milieuorganisaties de invoering van statiegeld op korte termijn als beste oplossing.