Naming and shaming of transparantie? NVWA mag straks meer details inspecties online zetten

Amsterdam, 23 juli 2018 08:00 | Hoogenraad & Haak

Sinds een jaar publiceert de NVWA een klein deel van haar inspectiegegevens online. Dit gaat veranderen. Straks mag de voedselautoriteit meer details over inspectieresultaten op haar website zetten. Advocate Sarah Arayess vertelt wat dit gaat betekenen voor voedingsmiddelenbedrijven.

Soms verwacht, soms onaangekondigd en nét op het verkeerde moment als het tijdelijk een rommeltje is of de verantwoordelijke manager een gebroken been heeft en niet aanwezig is. Inspecties van de NVWA: iedereen in de voedingsindustrie heeft er mee te maken. De ene keer is het een prettig gesprek, de andere keer blijkt toch het een en ander voor verbetering vatbaar en is er werk aan de winkel. Bij grove overtredingen of situaties waarbij de voedselveiligheid in het geding kan komen heeft NVWA nog verdergaande bevoegdheden. Sinds een paar jaar publiceert NVWA ook een klein deel van haar inspectiegegevens. Dit gaat veranderen. Door een wetswijziging mag NVWA namelijk straks nog meer details over inspecties op haar website zetten. Dit zorgt voor meer transparantie, maar geeft anderen óók inzicht in de ‘vuile was’ van een onderneming.

Meer publicatie van inspectiegegevens door NVWA verwacht

Bepaalde inspectieresultaten, zoals hygiëne-inspecties bij de horeca en inspecties bij visafslagen worden actief (vereenvoudigd) openbaar gemaakt. De NVWA maakt hierbij gebruik van een systeem met kleurcodes. De kleuren groen, geel, oranje en rood geven aan in hoeverre een bedrijf zich wel of niet aan de regels houdt. Wit betekent dat er nog geen informatie beschikbaar is. Voor de horeca en lunchrooms is een speciale kaart ontwikkeld waarop consumenten (maar natuurlijk ook concurrenten of andere geïnteresseerden) de inspectieresultaten van hun eettentje kunnen opzoeken.

Later dit jaar wijzigt de Gezondheidswet, waardoor toezichthouders, waaronder NVWA, meer resultaten van inspecties mogen publiceren. Het doel hiervan is de naleving van regelgeving bevorderen, het publiek inzicht geven in de wijze waarop het toezicht en de uitvoering worden uitgevoerd én wat de resultaten zijn. Belangrijk: zowel positieve als negatieve bevindingen komen online. Deze maand heeft de minister een voorstel voor een besluit aan de Eerste en Tweede Kamer aangeboden. Hierin staat in detail beschreven welke gegevens door welke autoriteit gepubliceerd mogen worden.

Welke informatie komt online en wanneer?

NVWA mag, als het besluit wordt goedgekeurd, onder andere uitkomsten van controle en onderzoek, en zelfs boetebesluiten en waarschuwingen (waaraan geen of niet voldoende gevolg is gegeven) op haar website publiceren. Hierbij komen ook de gegevens van de onderneming, de datum van onderzoek en de onderwerpen waarop is gecontroleerd online. De betrokken onderneming mag reageren voordat de inspectiegegevens online gaan.

Het toezichtsterrein van NVWA is heel breed, waardoor NVWA bijzonder veel informatie heeft die openbaar gemaakt zou kunnen worden. Volgens de toelichting bij de nieuwe wet kan het bij de NVWA om wel 200.000 documenten per jaar gaan. De uitgebreide bevoegdheden zullen daarom vooralsnog alleen worden gebruikt voor bepaalde sectoren: visafslagen, horeca en productveiligheid (producten die wél onder de Warenwet vallen maar geen levensmiddel zijn). Pas later wordt de publicatiemogelijkheid verder uitgerold.

Wanneer gaat dit allemaal spelen?

De wijziging van de Gezondheidswet treedt later dit jaar in werking. Het voorstel met gedetailleerde regels ligt momenteel nog bij de Eerste en Tweede Kamer en moet daarna ook nog langs de Raad van State voor advies, voordat het in werking treedt. Het kan dus nog wel even duren voordat de NVWA daadwerkelijk de uitgebreidere inspectieresultaten zal publiceren. Bovendien zal het verzamelen en gereed maken voor publicatie van de informatie binnen de drie sectoren ook al wat tijd in beslag nemen. Is het eenmaal zover, dan is het aan te bevelen goed te controleren of de informatie die NVWA wil publiceren helemaal correct is. Zo niet? Maak gebruik van de mogelijkheid een reactie te geven en formulier helder en kort welke elementen onjuist zijn. Zo wappert straks hopelijk alleen jouw brandschone was aan de waslijn van NVWA.

Auteur: Sarah Arayess, advocaat health, beauty & food law bij Hoogenraad & Haak, kennispartner van VMT.