Dit zijn dé 10 strategische speerpunten voor food in 2018

Deventer, 28 december 2017 06:00 | Adviesbureau Gwynt

Veranderende marktomstandigheden leiden tot de vraag: wat is het beste business model om de komende jaren in food succesvol te zijn? Gwynt zet tien strategische onderwerpen met vragen en keuzes op een rij waar foodbedrijven de komende jaren een antwoord op moeten om succesvol te zijn.

In een eerder artikel werden de 15 trends en thema’s voor 2018 door adviesbureau Gwynt op een rij gezet. Vanuit die trends kunnen vervolgens 10 strategische speerpunten voor bedrijven in food worden geformuleerd. Hieronder de tien speerpunten.

1. Groei

Hoe kunnen we groeien in Nederland en daarbuiten? In welke segmenten en landen liggen kansen en hoe kunnen we onze positie daar uitbouwen? Foodbedrijven die bijvoorbeeld aan het MKB leveren stellen zichzelf de vraag hoe om te gaan met grote industriële spelers. Of B2B producenten die aan de Foodservice leveren en zich ook op de retail willen gaan richten krijgen te maken met andere eisen en verplichtingen, zoals zwaardere audits en levergaranties. Daarnaast stelt de consolidatie van klanten en concurrenten veel bedrijven voor de vraag: moeten we ook groter worden of is een gespecialiseerde niche speler een betere optie? Groeien in het buitenland kan op meerdere manieren, zoals exporteren, lokaal investeren, overnames of joint ventures, zoals bijvoorbeeld FrieslandCampina in China voor kindervoeding.

2. Standaardisatie of maatwerk

Hoe zorgen we voor een efficiënte operatie en vergroten we onze service en klantgerichtheid? Bedrijven moeten ergens goed in zijn om zich te onderscheiden van de concurrentie. Volgens de theorie kan dat door te kiezen uit drie strategieën: Product leadership, Customer intimacy en Operational excellence. Maar de praktijk is lastiger want de klant is koning en wil kwaliteit en snelheid en een lage prijs. Veel producenten zoeken dan ook naar een balans tussen efficiency (grote/lange runs, rust en regelmaat in de operatie, productstandaardisatie, lage kosten) en flexibiliteit (kleine runs, spoedorders, klant-specifieke productaanpassingen, korte levertijden). Dit kan ertoe leiden dat soms ‘nee’ moet worden gezegd tegen kleine orders van kleine klanten, of dat de onderneming juist ‘kampioen machine-omstellen’ moet worden.

3. Portfolio management

Hoe breed en diep moet ons assortiment zijn? Wie beheert de portfolio zodat we wildgroei en onnodige complexiteit voorkomen? Voor veel foodbedrijven is het inrichten van portfolio management een organisatorisch vraagstuk. Zit het bij R&D of moet het onder marketing vallen? Portfoliomanagement is echter geen afdeling maar een multidisciplinair proces met heldere productwinstgevendheidsanalyses.

4. Direct contact met de klant

Hoe verstevigen we het contact met de consument? Hoe creëren we een directe relatie met de eindgebruiker? De gebruiker is lang niet altijd dezelfde als degene aan wie het product wordt verkocht, want er zitten groothandels en retailers tussen producenten en consumenten. Toch zijn producenten op zoek naar een directe relatie met gebruikers en mogelijkheden om schakels over te slaan. Denk aan Shobr, een online marktplaats voor merkfabrikanten van levensmiddelen die rechtstreeks aan consumenten willen verkopen. Of aan kleine brouwers die de groothandel omzeilen met een webshop voor horecazaken en slijterijen waarmee ze hun biertjes straks direct laten bezorgen bij cafés en drankzaken.

5. Innovatie

Hoe vergroten we onze innovatiekracht? Hoe zorgen we voor voldoende ideeën en een constante stroom van nieuwe concepten en producten? Veel bedrijven willen hun innovatievermogen verhogen en hebben daarbij de keuze uit verschillende opties, zoals het verbeteren van het NPD-proces door te werken met stages/gates en een ‘fast lane’ zodat snel op een concrete klantvraag kan worden ingespeeld. Ook kan worden ingezet op ‘interne kraamkamers’ die zich net als kleine en jonge bedrijven volledig kunnen richten op de ontwikkeling van innovatieve producten. Daarnaast is samenwerking met externe partijen essentieel, zoals kennispartners, andere foodbedrijven of startups.

6. Private Label

Blijven we een merkfabrikant en zien we private label productie als extra vulling van onze fabriek? Of moeten we de komende jaren een private label specialist worden? Sommige producenten zien de volumes van huismerken en A-merken niet als ‘add-on’ business maar als een bron van omzet en marge. Zo zijn bijvoorbeeld Daelmans of Martinez Chocolade private label specialisten in de markt voor koek en banket respectievelijk chocolade.

7. Make or Buy

Maken we de producten die we verkopen zelf of kopen we die in waardoor we (deels) een handelsbedrijf worden? Veel producenten verkopen producten die ze niet zelf produceren maar door anderen worden gemaakt. Westland heeft bijvoorbeeld geen eigen fabrieken maar wel veel kennis van kaas en werkt op het gebied van productontwikkeling nauw samen met toeleveranciers. Of een producent van eiwit-verrijkte producten breidt via een samenwerking het assortiment uit met de hartige producten van een andere en krijgt daarmee tevens een handelsfunctie.

8. Continu verbeteren

Hoe kunnen we onze processen en performance structureel verbeteren? Hoe zorgen we voor een cultuur van continu verbeteren? Veel bedrijven zijn bezig met operational excellence of lean. Toch blijkt het vasthouden en borgen van verbeteringen een lastige uitdaging. Vaak komt dat omdat de nadruk op data, tools en methoden ligt, en in veel mindere mate aandacht wordt besteed aan cultuur en gedrag. Bedrijven dienen daarom in hun aanpak een mix te vinden tussen de technisch-inhoudelijke kant en de menskant om de veranderingen te borgen.

9. Industriële footprint

Hoe ziet onze industriële footprint eruit? Wat kunnen we het beste in welke fabriek maken? Waar zit overlap en synergie? Met name voor bedrijven met verschillende fabrieken in meerdere landen is dit een belangrijke vraag, mede gezien alle intercompany leveringen en afstemmingen tussen sales, productie, logistiek en R&D. De blauwdruk kan bijvoorbeeld bestaan uit high-volume bulkfabrieken voor standaardproducten en een aantal gespecialiseerde fabrieken waar de kleine orders en klant-specifieke producten worden gemaakt. Een ander model is regionale verkoop en productie. Dit kan goed werken maar brengt het risico met zich mee dat hetzelfde wiel (lees: NPD) op meerdere plekken wordt uitgevonden indien er onvoldoende onderlinge afstemming is. Daarom is S&OP – soms landoverschrijdend – een belangrijke schakel zodat de supply chain internationaal kan leveren wat sales lokaal verkoopt.

10. Digitalisering

Beschikt u over een ‘smart factory’ met robots en sensoren die alles meten? Hoe ziet uw ‘industrial internet of things’ eruit?  De – veelal Engelse – termen die een ‘connected’ en ‘integrated’ toekomst beschrijven klinken veelbelovend. De digitalisering van de maatschappij en het bedrijfsleven is echter geen hype maar een ontwikkeling waar veel foodbedrijven steeds meer mee te maken krijgen. Voor veel bedrijven is het een uitdaging om alles goed te volgen en de juiste investeringskeuzes te maken, bijvoorbeeld in informatiesystemen en productielijnen. Alles zelf doen is onmogelijk en ook niet nodig. Samenwerking met machinebouwers en kennispartners is daarom essentieel om zo de snelheid van de ontwikkelingen bij te kunnen houden.

Conclusie

De vraag ‘wat is het beste business model’ heeft geen eenduidig antwoord want een succesvol business model hangt af van de specifieke bedrijfssituatie en ambitie van de onderneming. Bovenstaande onderwerpen en keuzes hangen met elkaar samen en kunnen niet los van elkaar worden gezien. Het is de uitdaging om de juiste mix te vinden want tezamen vormen ze de ingrediënten voor het business model van de toekomst. Een ding lijkt in ieder geval zeker: zowel de aanbod- als de vraagkant van de food staat vol met veranderingen en ook de concurrentie zit niet stil. Bedrijven moeten daarom hun business model periodiek tegen het licht houden om succesvol te kunnen blijven opereren en groeien.

Auteur: Marcel de Jongh, partner bij adviesbureau Gwyntkennispartner van VMT.

Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

sluiten X