Verkrijgbaarheid van duurzame palmolie-ingrediënten soms lastig

Zoetermeer, 15 juli 2016 16:12 | Thijs Pasmans

Voedingsbedrijven in Nederland zijn in grote getale overgestapt op duurzame palmolie. Al 84% van de gebruikte palmolie is duurzaam. Zo’n 16% dus nog niet. Dit kan palmolie zijn in producten die niet door de retail verkocht worden maar door de horeca of catering. Of het is palmolie in producten bestemd voor de export. Of het betreft wat kleinere ‘specialty’ ingrediënten gemaakt uit palmolie.

De Task Force Duurzame Palmolie ging voor 100% duurzame palmolie eind 2015. Voor de binnenlandse afzet en binnen het retailkanaal is die 100% gehaald (bron: Eindrapportage 2015).

Veel supermarkten stellen RSPO-gecertificeerde palmolie in producten als eis aan hun leveranciers. Fabrikanten hebben voor hun merken de zaken goed op orde. Om er ook ervoor te zorgen dat duurzame palmolie in de export toegepast kan worden, lopen diverse initiatieven op Europese schaal.

DASPO

Zo zijn daar de nationale initiatieven: organisaties vergelijkbaar met de Task Force Duurzame Palmolie. Deze zijn inmiddels in diverse Europese landen actief. Reden trouwens waarom de Task Force is omgedoopt in Dutch Alliance Sustainable Palm Oil (DASPO).

Ondertussen zet Minister Ploumen zich in voor het betrekken van regeringen van diverse Europese landen bij de bevordering van duurzame palmolie. Tijdens het EU-voorzitterschap van Nederland ondertekenden onder haar leiding zes landen de ‘Amsterdam Declaration’ ter ondersteuning van meer duurzame palmolie in 2020 in Europa. Een grotere vraag vanuit Europa zal de export vanuit Nederland helpen verduurzamen.

Palmolie specialties

Dan ligt de uitdaging nog vooral bij het verduurzamen van nicheproducten gemaakt van palmolie. Het realiseren van 100% duurzame palmolie kan natuurlijk simpelweg via het kopen van Book & Claim certificaten. Voor specialty ingrediënten uit palmolie kan dat zonder meer.

Emulgator

Maar uiteindelijk wil je toch 100% duurzame palmolie - fysiek geleverd. En dat is soms lastiger. Vooral voor palmolie-ingrediënten of halffabricaten. Neem bijvoorbeeld een emulgator op basis van palmolie. Wat doe je als die bepaalde emulgator niet verkrijgbaar is via een fysieke handelsstroom? Helaas zijn niet alle kleine palmolieproducten zoals fracties en derivaten Segregated of Mass Balance gecertificeerd in de keten.

Verkrijgbaarheid

Emulgatoren afgeleid van palmolie of grondstoffen waarvan een deel palm is, zijn niet altijd verkrijgbaar met een duurzaamheidscertificaat. Daar waar dat voor bulkproducten geen probleem is, is dat bij specialiteiten van palmolie wat lastiger. Dan moet de betreffende toeleverancier (ook) lid zijn van RSPO en in de duurzame keten mee willen doen. Het hangt kortom van alle schakels in de keten af of je duurzaamheid via Book &Claim certificaten realiseert of dat je fysieke duurzame stromen kunt inkopen zoals Mass Balanced of Segregated.

Verschillende stappen in het proces

Mass Balanced (MB) palmolie vormt de opmaat voor segregated (SG) palmolie. Volgens Eddy Esselink van MVO – de ketenorganisatie voor oliën en vetten- heeft MB dat ook juist als bestaansrecht. Immers MB geeft aan dat duurzame palmolie van gecertificeerde bronnen administratief gevolgd wordt in de keten, maar het wordt nog vermengd met conventionele palmolie aangeleverd. Fysiek duurzame palmolie vergt naast een administratieve audit tevens een audit van de fabriek. Volgens Esselink is het zaak om stappen te blijven maken in de verduurzaming van palmolie om zo uiteindelijk uit te komen bij duurzame palmolie die fysiek geleverd wordt. Om dit doel te bereiken is het wel zaak dat zoveel mogelijk spelers uit de palmolieketen overstappen naar duurzame palmolie. Nederland is goed op weg.

RSPO-certificering

De RSPO certificering voor duurzame palmolie kent vier verschillende handelssystemen. ‘Book & Claim’ is het meest eenvoudige systeem, tevens het instapmodel. ‘Mass Balance’ is de vervolgstap en heeft een bijpassend logo. Tenslotte zijn er de systemen ‘Segregated’ en ‘Identity Preserved’, ook met bijpassende logo’s. Zie voor meer informatie www.duurzamepalmolie.nl. 

Sonneveld zet vol in op duurzame palmolie

Producent van bakkerijgrondstoffen Sonneveld is intensief met de materie bezig geweest. Sonneveld heeft nu 90% van alle palmolie en palmolie bevattende grondstoffen zoals emulgatoren, ingekocht als RSPO Segregated. De weg die Sonneveld hiervoor heeft doorlopen kenmerkt zich door de volgende mijlpalen:

  • vanaf oktober 2010 wordt het volledige gebruik van palmolie door Sonneveld gecompenseerd door GreenPalm certificaten via het ‘Book & Claim’ principe
  • in september 2013 heeft Sonneveld een belangrijke vervolgstap gezet en werden palmolieproducten ingekocht volgens de ‘Mass Balance’ systematiek
  • daarnaast zijn de systemen vanaf deze datum zo ingericht dat er een gescheiden stroom duurzame palmolie verwerkt kon worden in de producten. De systemen binnen Sonneveld zijn gecertificeerd voor Mass Balance (MB) en Segregated (SG).

Vanaf 2016 bevatten de palmoliehoudende producten van Sonneveld enkel de hoogst haalbare vorm van duurzame palmolie. Soms is dat Mass Balance en soms is dat Segregated. Aldus Jorrit de Bruin – Product Group Manager van Sonneveld: ‘helaas is het soms nog zo dat een leverancier niet met RSPO certificering bezig is en dat een bepaalde palmoliefractie daarom niet duurzaam te verkrijgen is.’ In deze gevallen kiest hij ervoor om duidelijk zijn vraag aan te geven bij de toeleverancier. Immers hoe meer vraag die krijgt hoe groter de kans dat overstappen op duurzame fracties ook voor hem haalbaar wordt. Ondertussen kiest Jorrit er voor om op transparante wijze te communiceren met de klanten over zijn bevindingen. www.sonneveld.com/duurzamepalmolie