‘Reclamecode Alcoholhoudende Dranken loopt op laatste benen’

Amsterdam, 6 november 2017 11:12 | Redactie VMT

Het had het moment moeten zijn waarop er een kurk werd gezet op al te losse verkoopmethoden van sommige internethandelaren in wijn. Maar het door de Koninklijke Vereniging van Nederlands Wijnhandelaren (KVNW) gedaagde Wijnoutlet, werd 29 september op cruciale fronten in het gelijk gesteld door de kortgedingrechter.

De brancheafspraken over reclame-uitingen van alcoholverkoop lopen daarmee op haar laatste benen. Het wordt tijd dat in de plaats daarvan een afdwingbare en bovendien effectievere wettelijke regeling komt, stellen Twan Kroon en Eelco van Wieringen, publicisten over de wijnbranche in het Financieele Dagblad.

 

Beschermen

Want laten we niet uit het oog verliezen wáárom die afspraken er eigenlijk zijn: om kwetsbare groepen tegen overmatig alcoholgebruik te beschermen. Op papier dan, want het heeft er alle schijn van dat de traditionele wijnhandel deze ‘code’ slechts gebruikt om haar eigen financiële belangen te beschermen.  

 

Oneerlijke handelspraktijken

De voorzieningenrechter kreeg drie eisen voorgelegd. Bij de eerste verweet de KVNW - met vijf wijnimporteurs als mede-eisers - Wijnoutlet ervan er oneerlijke handelspraktijken op na te houden. Zo waren opgevoerde wijnoogstjaren onjuist en hadden prijsacties een langere looptijd dan aangegeven. Maar bij de zich in de eis voegende importeurs bleek het al niet beter te zijn. Met een uitruil van rectificaties klopte de rechter deze onbenullige kwestie af.

 

Prijsvergelijkingen

Spannender werd het bij de tweede eis. De KNVW vroeg om een verbod op het vergelijken van prijzen met die van buitenlandse aanbieders. De rechter was duidelijk: ook hoge buitenlandse prijzen zijn reële marktprijzen en derhalve in een prijsvergelijk prima te gebruiken als promotiemiddel. Zeker gezien de globalisering een inkopper.

 

Stunten

Het hoogtepunt was de derde eis: kan Wijnoutlet verboden worden met kortingen van meer dan 50% te stunten? De code verbiedt dat. De rechter wees de eis af, zonder tot een inhoudelijke beoordeling te komen. Want omdat Wijnoutlet geen lid is van de KVNW, zijn de binnen de branche afgesproken regels niet bindend voor deze prijsvechter. Conclusie: gratis weggeven, zelfs dat is - in extremo -  toegestaan. Zolang je maar geen lid bent van de club.

 

Mededingingswet

Maar nu een stap verder. Stel, je bent wél lid van de club en je wilt desondanks de vrije hand hebben in het bepalen van je korting? Dan is het nuttig je niet blind te staren op de code, maar te kijken naar wat de hier bovengestelde Mededingingswet zegt.

 

Artikel 6 is glashelder: een ondernemer moet de vrije hand hebben in het bepalen van zijn prijzen en mag niet beperkt worden door branche-afspraken. Dit geldt dus ook voor de KVNW-leden. Het wordt niet voor niets de anti-kartelwet genoemd.

 

Risico

Nu zou het voor finale duidelijkheid gunstig zijn wanneer een lid, wegens overschrijding van de 50%-regel, door de eigen branchevereniging voor de rechter wordt gedaagd. Maar dat gaat niet gebeuren. Het risico is immers groot dat de rechter ook voor clubleden elke belemmering op het geven van korting wegneemt. Dan gaat de concurrentie op prijs volledig los en trekken degenen die tegen de laagste prijzen kunnen leveren aan het langste eind. Dat gaan een heleboel traditionele handelaren niet overleven.

 

Minimumprijs

Het kan zoveel beter geregeld worden. De code is er, als gezegd, om kwetsbare groepen te beschermen. Gezien deze insteek mag je verwachten dat de KVNW een wettelijke regeling verwelkomt die deze doelstelling op een effectieve manier kracht bijzet. Uit onderzoek van onder meer het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid (STAP), blijkt dat het invoeren van een minimumprijs voor alcoholhoudende drank zo’n maatregel is. Spotgoedkope drank behoort daarmee tot het verleden.

 

Level playing field

Dus, laat het over aan de wetgever om te bepalen wat er moet gebeuren. Dit kan niets anders zijn dan het vaststellen van minimumprijzen en een verbod op reclame gericht op kwetsbare groepen. Hiermee komt een einde aan de onzin van de kortingsregel die uiteindelijk alleen de traditionele wijnhandel uitkomt. Zo ontstaat een level playing field voor álle deelnemers, inclusief de internethandel. Dit moet niet alleen gebeuren, het zál ook gebeuren. Zeker nu de rechter de code op de belangrijkste punten onderuithaalde.

 

Auteurs: Twan Kroon en Eelco van Wieringen, publicisten over de wijnbranche.

Bron: Het financieele Dagblad, publicatie  3-11-2017. De tekst is met toestemming van de auteurs overgenomen.