Het vakgebied van het sensorisch onderzoek heeft zich in de afgelopen decennia enorm verbreed. Ook de beleving van de consument wordt meegenomen in de acceptatie van het product. Dat vraagt om een verdere uitbreiding van de sensorische toolkit in de komende tien jaar. Daar liggen enorme kansen.

Richtte het smaakonderzoek zich aanvankelijk louter op het ‘kijken naar de zintuigen’ en objectief meten onder gecontroleerde omstandigheden, inmiddels is er het besef dat er nog vele andere factoren van buitenaf mede bepalend zijn voor de acceptatie van een (nieuw) product. Het gaat dan om cognitieve aspecten, zoals de invloed op de gezondheid, betekenis voor duurzaamheid, en de verpakking. Maar ook voedselkeuze en eetgedrag zijn er onlosmakelijk mee verbonden. De sensorische onderzoeksmethoden moeten de komende tien jaar dan ook verder worden uitgebreid.

Midlifecrisis
Dagvoorzitter Hans van Trijp sprak op het congres ‘Dynamiek in sensoriek’, dat VMT samen met de Vakgroep Sensorisch Onderzoek van de MOA medio mei organiseerde, over ‘de midlifecrisis’ van het sensorisch onderzoek. “We werken steeds meer op grensgebieden. Dat betekent dat de aandacht verdunt. Het is moeilijk om op al die gebieden bij te blijven”, aldus de hoogleraar Marktkunde en Consumentenonderzoek aan de WUR.

“Bovendien”, zo voegde Van Trijp aan zijn redenering toe, “zijn er naast de smaak zo veel factoren van buitenaf die bepalen of een product succesvol is of niet. Neem soep. Witte soepen zijn in de ogen van de consument nooit gezond, rode altijd. Wat is dan het nut van sensorisch onderzoek om de kans van slagen in die markt te voorspellen? We kunnen slechts garantie geven ‘tot de hoek’. De waarde van een vakgebied komt toch tot uiting in het nut waarvoor je het gebruikt?”

Multidisciplinair vak
Zeker niet iedereen was het eens met de uitspraak dat het smaakonderzoek te breed wordt en aan waarde verliest. Wellicht is er een moment geweest dat het sensorisch onderzoek te veel met de rug naar de consument stond. Inmiddels is dat een gepasseerd station.

Wim Vaessen van Essensor: “Sensorisch onderzoek is een multidisciplinair vak. Er is dus sprake van allerlei verbanden. De kern van ons vakgebied blijft de sensorische toolkit. Net als voorheen vormen acceptatieproblemen ons werkterrein. Maar het is duidelijk dat er meer factoren van invloed zijn op de acceptatie dan alleen de smaak van een product. We hebben ons dan ook het hedonisch onderzoek een beetje eigen gemaakt en kijken nu ook naar wat consumenten waarderen.”

Uitbreiding toolkit
De conclusie was dat de sensorische toolkit die in de loop van decennia is ontwikkeld, perfect is voor het product, maar niet voor alles eromheen. De stap moet worden gezet naar een bijdrage leveren aan andere zaken in het consumentenonderzoek. Daarbij moet verder gekeken worden dan testpanels van consumenten. De uitbreiding van de sensorische toolkit, die daarvoor nodig is, zal dan ook in de komende tien jaar in nauwe samenwerking met de marketeer gestalte moeten krijgen.

Meer lezen over de verbreding van het sensorisch onderzoek, nieuwe statistische technieken en software-ontwikkelingen? VMT nr. 12/13 verschijnt 19 juni.



Reageer op dit artikel