De minister gaat fors reorganiseren bij de productschappen.  Alleen taken die voldoende het publieke belang dienen, mogen ze nog uitvoeren. Het gaat dan om het bevorderen van de plant- en diergezondheid en dierenwelzijn, voedselveiligheid en gezondheid. Taken op landbouwterrein die de productschappen op basis van wet- en regelgeving voor het Rijk uitvoeren, blijven deel uitmaken van hun takenpakket. Dat geldt ook voor medebewindstaken.

Productpromoties
Zaken zonder publiek belang zullen de productschappen niet meer doen. Een voorbeeld is productpromoties, die zullen de sectoren zelf dienen uit te voeren, aldus het kabinet.

Een initiatief als Programma Arbeidsmarkt & Opleiding Zuivelindustrie dat loopt tot 2013 zal mogelijk straks geen deel meer uit maken van het takenpakket van het Productschap Zuivel (PZ). “We zullen dit in ieder geval afwikkelen. In de toekomst zal zo’n programma er misschien anders uitzien. Dit wil niet zeggen dat het niet meer plaats zal vinden”, zegt Jurgen Jansen, namens PZ betrokken bij het project. Hij hoopt nog op een discussie in de Tweede Kamer over wat nu publiek belang is en wat niet.

Tevreden houden voedingssector
 Frans Claassen, directeur van het Productschap Margarines, Oliën en Vetten (MVO), wil hetzelfde. Op dit moment is één van de onderwerpen waarmee  MVO zich  bezighoudt  de verduurzaming van de grondstofstromen. Maar voor hoe lang nog? Volgens de regering valt dit niet onder de noemer 'publiek belang'. Claassen vindt van wel.

“Duurzaamheid dient zowel publiek als privaat belang.” Hij vreest dat als MVO alleen nog maar puur publieke taken mag uitvoeren, het productschap zich vervreemdt van zijn achterban. De sector kan dan mogelijk gaan twijfelen aan het nut dat het productschap MVO dan nog voor hen heeft, vreest Claassen. “Onze achterban vraagt wel een taak van ons. Dat schuurt.” Ook hij wacht de behandeling in de Tweede Kamer af die waarschijnlijk in november plaatsvindt.

Veel banen weg
Minister Kamp liet weten dat 300 van de 730 banen bij de bedrijfs- en productschappen zullen verdwijnen. De organisatiestructuur zal drastisch veranderen. De nieuwe organisatie krijgt één backoffice voor de gezamenlijke diensten. Van het huidige aantal productschappen van 17 blijven er mogelijk maar tussen de één en drie over, vertelt Kamp.

Lauwe reactie productschappen
In een gezamenlijke persverklaring reageerden de productschappen uitermate lauw. “De schappen gaan aan de slag met de opdracht van het kabinet, om het publieke belang en de gezonde ontwikkeling van de economie te blijven dienen." Een woordvoerder wil geen reactie geven op de ontslagen. “We gaan moderniseren, afslanken. Dat is duidelijk.”

De productschappen zijn al een tijdje bezig om hun organisaties kleiner en slagvaardiger te maken, bevestigt Jansen van PZ. “Maar zoveel ontslagen komt wel aan. Ik dacht eerder aan een krimp van tussen de 20 en 40%, maar niet 60%.”

Claassen: “De maatregelen van het kabinet zullen zeker personele gevolgen hebben voor MVO (waar twintig mensen werken, red.). Maar bij ons zullen niet de grootste klappen vallen.”

Lees VMT online:
MVO neemt deel aan samenwerkingsoverleg productschappen
HPA ontslaat 28 medewerkers per direct