Te hoge gehalten patuline in appelsap

Bunnik, 18 december 2015 12:41 | Theo Appelhof

De afgelopen maanden zijn bij overheidscontroles behoorlijke overschrijdingen van de patuline-norm vastgesteld (147 en 65 μg/liter) in appelsap uit België en Nederland, zo valt in RASFF te lezen. Veel leveranciers zijn zich niet bewust van de mogelijke gezondheidsrisico’s

Patuline is een mycotoxine dat door diverse schimmels uit het geslacht Penicillium wordt geproduceerd. Het komt vooral voor in appelen, maar ook in rozijnen, peren, andere vruchten (zoals vijgen) en tarwe.

Overdosering van patuline veroorzaakt bij proefdieren inwendige bloedingen, oedeem, darmvernauwingen en beschadigingen aan het immuunsysteem.

EFSA: inname 0,4 μg/kg lichaamsgewicht acceptabel

Door EFSA is een voorlopige acceptabele dagelijkse inname van 0,4 μg/kg lichaamsgewicht voorgesteld. Er zijn echter aanwijzingen dat deze waarde voor jonge kinderen te hoog is. Op basis hiervan is in Verordening 1881/2006 voor vruchtensappen en dergelijke producten een limiet vastgesteld van 50 μg patuline/kg. Voor appelsap, andere vaste appelproducten en babyvoeding (niet op basis van granen) geldt een limiet van 10 μg patuline/kg.

In aanbeveling 538/2003 staat dat de appelverwerkende industrie, in overeenstemming met het ALARA principe, alle nodige maatregelen moet treffen om een streefdoel van 25 μg patuline/liter te bereiken.

Reducerende maatregelen

Patuline verdwijnt alleen uit appelsap ten gevolge van fermentatieprocessen, zoals wijnbereiding, maar is goed bestand tegen invriezen en verhitten.

Appelsap dat volgens GMP normen wordt bereid, bevat gewoonlijk veel minder dan 50 μg patuline/liter en is daarom veilig te gebruiken door de consument. Het is bekend dat appelsap van biologische productie, mogelijk door het spaarzaam toepassen van bestrijdingsmiddelen, regelmatig de norm van 50 μg/liter overschrijdt.

Appelconcentraten analyseren

Appelsapconcentraat wordt behalve als grondstof voor appelsap, ook veel gebruikt bij de bereiding van bakkerijproducten en andere samengestelde levensmiddelen die ook beschikbaar zijn voor peuters. Mueslirepen en dergelijke bevatten relatief veel appel en andere vruchten, zoals rozijnen. Op dergelijke repen zijn de bovengenoemde normen (nog) niet van toepassing, maar wel op de hiervoor gebruikte grondstoffen zoals appelconcentraat.

De leverancier hiervan moet analyseresultaten kunnen overleggen waaruit blijkt dat de hoeveelheid patuline onder de limiet blijft. Uit een HACCP studie zal dan vervolgens moeten blijken of patuline een risico vormt in het eindproduct.

Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

sluiten X