RIVM: minder suiker, alcohol en dierlijke producten op het menu

Den Haag, 24 januari 2017 15:46 | Willem-Paul de Mooij

Als Nederland internationaal voorop wil lopen met een gezond, duurzaam en veilig voedingspatroon, is een integrale aanpak nodig. Als het aan het RIVM ligt, moet die aanpak worden gericht op een voedingspatroon met meer plantaardige en minder dierlijke producten en minder suikerhoudende en alcoholische dranken.

Dat schrijft het RIVM in een vandaag gepubliceerd onderzoek ‘Wat ligt er op ons bord?’ in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Het onderzoek zet voor de overheid de feiten op een rij over het voedingspatroon van Nederlanders. Het RIVM analyseert ook waar duurzaamheid, gezondheid en veiligheid van ons voedsel elkaar kunnen versterken.

Kansen

Volgens het rapport moet de overheid middels een integrale aanpak worden gestuurd op niet teveel eten, een voedingspatroon met meer plantaardige en minder dierlijke producten en minder suikerhoudende en alcoholische dranken. Het RIVM stelt dat dit zal leiden tot een daling van het aantal chronisch zieken. Verder moet het leiden tot kleinere gezondheidsverschillen tussen Nederlanders en een lagere milieubelasting van voedsel. “De consumptie van minder vlees gaat bovendien samen met minder voedselinfecties”, aldus de onderzoekers.

Te weinig groente en fruit

De onderzoekers geven aan dat de meeste Nederlanders gezond zijn en dat hun levensverwachting stijgt. Toch heeft de helft van de Nederlanders overgewicht; in lagere sociaaleconomische groepen is dit nog meer. Negen op de tien mensen eten te weinig groenten en fruit en bijna 30% van ons eten is van dierlijke oorsprong. Het voedingspatroon van een gemiddelde Nederlander leidt niet alleen tot gezondheidsverlies, maar is bovendien onvoldoende duurzaam.

Voedselveiligheid hoog

Wel is ons voedsel overwegend veilig; per jaar heeft ongeveer 1 op de 24 mensen last van een voedselinfectie, de ernst hiervan is meestal laag. Voor de meeste chemische stoffen in voedsel is het risico voor de volksgezondheid verwaarloosbaar. 

Dilemma’s

Naast kansen schetst het RIVM-onderzoek ook dilemma’s. Zo gaan gezondheid, duurzaamheid en veiligheid niet altijd hand in hand. Zo is het duurzaam om bij vleesconsumptie het hele dier van kop tot staart te eten. Maar deze filosofie betekent ook de productie van meer bewerkte vleesproducten, zoals worst, die weer minder gezond zijn. Een ander dilemma is het gedrag van burgers en bedrijven. Die vinden gezondheid en duurzaamheid belangrijk, maar consumenten letten bij het boodschappen doen toch vooral op prijs en gemak en bedrijven willen op hun beurt deze consument dienen en winst maken.

Rapport

Het RIVM-onderzoek dat werd uitgevoerd in opdracht van het ministerie van VWS en is een aanzet voor de Nationale Voedseltop op donderdag 26 januari. Op uitnodiging van vier bewindspersonen; Martijn van Dam (EZ), Edith Schippers (VWS), Lilianne Ploumen (BHOS) en Sharon Dijksma (IenM) komen ruim honderdvijftig meest invloedrijkste beslissers uit de Nederlandse voedselwereld samen om invulling te geven aan het voedselbeleid van de toekomst. De Voedseltop wordt georganiseerd in The New Farm in Den Haag, een nieuw internationaal kenniscentrum voor landbouw in de stad. 

Nieuw systeem

Tijdens de Voedseltop presenteren CEO’s en directeuren van bedrijven, maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen hun meerjarige afspraken om de transitie naar een veiliger, gezonder en duurzamer voedselsysteem te versnellen. De vier genoemde bewindspersonen openen de top en nemen ruim dertig concrete acties en ambities van de betrokken partijen in ontvangst.

Daarmee sluit het aan bij de doelstelling van het kabinet om te komen tot een veiliger, gezonder en duurzamer voedselsysteem, zoals vastgelegd in de Voedselagenda die in november 2016 aan de Kamer is gestuurd.

Vleestaks

Hoewel er in het dinsdag gepubliceerde RIVM-rapport met geen woord gerept wordt over het invoeren van een ‘vleestaks’, is dat wel hetgeen waar de vleesindustrie nu bang voor is. De Centrale Organisatie voor de Vleessector stelt in een reactie op het rapport dat een eventuele vleestaks de ‘volksgezondheid en de verduurzaming van de sector frustreert’.

Averechtse werking

Algemeen secretaris Richard van der Kruijk: “Een nationale belasting op vlees zou tot doel hebben: het (verder) verbeteren van de volksgezondheid, het bevorderen van een bewustere keuze voor ‘duurzame producten’ en het stimuleren van een verdere verduurzaming van de productie. Die breed onderschreven doelen zijn niet geholpen met een eenzijdige Nederlandse en administratief onuitvoerbare belasting op vlees en zuivel, integendeel”.

Gezondheid

Van der Kruijk bepleit in het communiqué dat vlees een basisvoedingsmiddel is met een hoge voedingswaarde. “Het eenzijdig belasten van vlees ervoor zorgt dat consumenten gaan uitwijken naar goedkopere voeding met lagere voedingswaarden en dus met impact op de gezondheid en de maatschappelijke kosten daarvan.”

Verduurzaming

Verder zegt de secretaris van de COV dat de vleessector ‘internationaal toonaangevend’ is als het gaat om verduurzaming. We halen de mondiale gemiddelden rond de milieudruk juist omlaag en de scores op gebied van dierenwelzijn juist omhoog. Het geeft geen pas om onze voorlopers-positie te miskennen, mondiale cijfers op ons land te plakken en dan onze bedrijfstak extra te belasten en daarmee op achterstand te zetten in het internationale speelveld.” 

Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

sluiten X