Listeria voorkomen? Zorg dat de basis in orde is

Kaatsheuvel, 2 februari 2017 13:04 | KTBA People in Food

Hoewel THT-testen, challengetesten en calculatiemodellen informatie verschaffen, kan de controle en de bestrijding van Listeria eenvoudiger. Een gedegen basisvoorwaardenprogramma voorkomt listeriabesmetting én is minder arbeidsintensief dan de hiervoor genoemde strategieën.

Listeria monocytogenes is een bacterie met een beruchte reputatie. De bacterie is vooral te vinden op langdurig gekoelde producten die onverhit zijn, zoals rauwmelkse kaas en voorverpakte, koud gerookte vis.

 

Hoewel de kans op besmetting van producten met Listeria monocytogenes klein is, zijn de gevolgen groot. Een goed werkend basisvoorwaardensysteem dat frequent geverifieerd wordt en trends weergeeft, is daarom essentieel.

 

Belangrijkste verstopplekken

Afvoerputjes, verdampers; binnen de voedingsindustrie is men bekend met de belangrijkste verstopplekken van de listeriabacterie. Het grootste gevaar komt echter van de verstopplekken die over het hoofd worden gezien. Hier kan de bacterie sluimeren, vaak omdat er niet aan de basisvoorwaarden voor voedselveiligheid wordt voldaan. Voorbeelden van zulke plekken zijn rubberen sluitingen, laarzenwasser, transportmiddelen, slangen die het (eind)product verpompen.

 

Basisvoorwaardenprogramma

Een basisvoorwaardenprogramma kan onder andere bestaan uit:

  • Op risico gebaseerde reiniging en desinfectie van transportmiddelen. Bijvoorbeeld door verhitting van transportmiddelen in een kookkast met een pasteurisatietemperatuur van 72 °C. Een hogere temperatuur mag ook, mits het materiaal hier tegen bestand is.
  • Het vermijden van vocht, bijvoorbeeld bij borstelbanen en transportbanden. Deze kunnen ook worden meegenomen in de omgevingsmonitoring.
  • Het preventief vervangen van sluitingen en afdichtringen. Rubber wordt op den duur poreus en kan dan als verstopplek dienen.

    Het gebruik van microbiologische indicatoren. Voor Listeria monocytogenes is dit bijvoorbeeld de Listeria spp. Het monitoren van Enterobacteriaceae als indicator voor Salmonella of Escherichia coli is ook mogelijk. Daarnaast zijn er bedrijven die in ‘droge’ fabrieken Salmonellarisico’s monitoren met gist- en schimmelanalyses.

  • Door in de breedte te testen kan men voordeliger en frequenter testen en zo eerder reageren op een trendbreuk.

 

Handvatten voor bestrijding

Bij het voorkomen en bestrijden van een listeriabesmetting geldt: houd het simpel. Het is niet nodig om meteen naar uitgebreide bestrijdingsstrategieën te grijpen. Zoals eerder aangegeven: een basisvoorwaardenprogramma met duidelijke grenswaarden en protocollen volstaat.

 

Enkele handvatten kunnen zijn:

  • Regelmatige schoonmaakcontroles (ATP, rodac, agar, etc.).
  • Zorg dat personen uit diverse disciplines de controle uitvoeren.
  • Zorg altijd voor extra analysemateriaal om afwijkingen e.d. direct mee te kunnen nemen in de controle.
  • Het monitoren van productanalyses. Bij een trendbreuk direct actie ondernemen en niet wachten op overschrijding van de norm.
  • Maak frequent het belang van het basisvoorwaardenprogramma duidelijk. Bijvoorbeeld met trainingen en extra aandacht voor persoonlijke hygiëne en routing.

 

 

De bron van dit artikel is KTBA, een kennispartner van VMT.

Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

sluiten X