Printen

Is de claimswetgeving 'fit for purpose'? [column]

Kaatsheuvel, 5 juli 2017 13:46 | KTBA People in Food

Toevoegen aan Mijn VMT

Naar verwachting zal er dit jaar een check plaatsvinden van de claimswetgeving (verordening EU 1924/2006 voor voedings- en gezondheidsclaims voor levensmiddelen). Tijdens de evaluatie en check van de claimswetgeving wordt gekeken of deze wetgeving 'fit for use' is. Karen Baten, senior label specialist bij KTBA, legt uit.

De claimswetgeving is een onderdeel van het REFIT-programma (Regulatory Fitness and Performance) van de Europese commissie. Dit commissieprogramma zorgt ervoor dat EU-wetgeving effectief, efficiënt en zo goedkoop mogelijk de gewenste resultaten oplevert voor burgers en bedrijven. REFIT houdt de EU-wetgeving simpel, verwijdert overbodige lasten en past bestaande regels aan met behoud van beleidsdoelstellingen. Bij REFIT staat het midden- en kleinbedrijf, dat soms onevenredig zwaar wordt getroffen door EU-regels, centraal.

Voordelen

Betere regelgeving heeft namelijk veel voordelen. Het zorgt onder andere voor transparante besluitvorming en een grotere betrokkenheid van burgers en belanghebbenden bij besluitvorming en wetgeving. Daarnaast minimaliseert het de regeldruk voor bedrijven, burgers en overheidsdiensten.

Andere voordelen van de evaluatie en fitnesscheck van voedings- en gezondheidsclaims zijn:

  • Bescherming van consumenten die hierdoor in staat zijn een weloverwogen keuze te maken.
  • Verbetering van het vrije verkeer van producten met voedings- en gezondheidsclaims.
  • Een hogere bedrijfszekerheid op basis van wetgeving voor ondernemers.
  • Eerlijke concurrentie bij gebruik van claims.
  • Bevordering en bescherming van innovatie.

Evaluation en fitnesscheck voor EU-wetgeving voor voedings- en gezondheidsclaims

Tijdens de evaluatie en check van de claimswetgeving wordt gekeken of deze wetgeving fit for use is; is wetgeving actueel, voldoet het aan doelen als lastenverlichting, correcte consumenteninformatie en vrij verkeer van producten met voedings- en gezondheidsclaims. 

Het beoordelen van voedingsprofielen is onderdeel van de evaluatie. Onder de huidige wetgeving wordt de consument bij voorverpakte levensmiddelen geïnformeerd over de voedingswaarde. Echter er is geen wettelijke link tussen het vet-, suiker- en zoutgehalte en de mogelijkheid om een voedings- of gezondheidsclaim te maken.

Door middel van voedingsprofielen voor diverse categorieën producten kan worden voorkomen dat consumenten worden misleid wanneer de voedingswaarde van een levensmiddel onduidelijk is weergegeven. Een voedingsprofiel bepaalt namelijk onder welke voorwaarden claims zijn toegestaan.

Het ontbreken van voedingsprofielen kan leiden tot oneerlijke concurrentie en vanuit een voedingsoogpunt tot ‘ongezondere’ producten met gezondheidsclaims. Er zijn bijvoorbeeld producenten die investeren in onderzoek naar de samenstelling van een product en de gemaakte gezondheidsclaim, daarnaast zijn er producenten die enkel de gezondheidsclaim gebruiken.

In april van dit jaar heeft het Europees Parlement besloten de voedingsprofielen te schrappen vanwege aanhoudende problemen. Dit tot grote teleurstelling van campagnevoerders voor de volksgezondheid.

Op 15 mei 2017 heeft The European Consumer Organisation (BEUC) een gezamenlijke open brief gestuurd naar het Europees parlement en de Europese Commissie. Hierin wordt met klem gevraagd om alsnog voedingsprofielen te definiëren ter bevordering van eerlijke concurrentie, volksgezondheid en innovatie, en ter inperking van mogelijke misleiding. Ook in Nederland is eind juni hierover een brief gestuurd naar de Tweede Kamer.

Op dit moment wordt uitgekeken naar de verdere evaluatie van de claimswetgeving. Met name naar die van de gezondheidsclaims voor planten en plantbereidingen.

Gezondheidsclaims voor planten en plantbereidingen; ook wel botanicals

De beoordeling van alle gezondheidsclaimaanvragen is medio 2011 stopgezet, deze claimaanvragen worden daarom on-hold claims genoemd. Reden voor het stopzetten van de beoordelingen was het verschil in onderzoek, de te leveren bewijslast voor levensmiddelen en supplementen met dit soort ingrediënten vergeleken met producten die vallen onder de wetgeving voor traditioneel gebruik. Ook bleven de veiligheidsaspecten onderbelicht. Het verschil in classificatie van plantaardige producten binnen de lidstaten speelt daarnaast een rol. Waar een bepaald plantaardig product door de ene lidstaat bijvoorbeeld als voeding werd beschouwd, beschouwde een andere lidstaat het als een medisch product.

De evaluatie en fitnesscheck voor regelgeving bij planten en plantbereiding bevat de volgende onderdelen:

  • Correcte consumenteninformatie bij voedings- en gezondheidsclaims gebruikt voor planten/plantbereidingen in voeding.
  • Een garantie van productveiligheid.
  • Een garantie van vrij verkeer van producten.

Regelgeving voor other substances

Voor zogeheten other substances toegevoegd aan voeding of supplementen is er nog geen geharmoniseerde wetgeving in Europa. Dit zijn bijvoorbeeld: aminozuren, enzymen, pre/pro-biotica, essentiële vetzuren, botanicals en botanical extractenen. Bij afwezigheid van specifieke EU-wetgeving, geldt de EU-voedselveiligheidswetgeving en het Europees verdrag met betrekking tot vrij verkeer van goederen.

Verordening EU 1925/2006 (betreffende de toevoeging van vitaminen en mineralen en bepaalde andere stoffen aan levensmiddelen) bevat wetgeving over de toevoeging van vitaminen, mineralen en andere stoffen aan levensmiddelen. Deze wetgeving geeft de mogelijkheid om bepaalde stoffen te verbieden, beperkingen op te leggen of te bepalen voor welke stof verder onderzoek voor nodig is. Het gaat hierbij enkel om een negatieve lijst met beperkingen.

De check en de uitkomst

Tijdens de check zal gekeken worden naar effectiviteit en samenhang met andere regelgeving en de situatie in EU. Er ligt nog veel werk voor het gehele programma, naar verwachting is er medio 2017 meer informatie over de fitnesscheck.(1)

Wil je meer weten over dit onderwerp? Kijk dan eens op:

http://ec.europa.eu/info/law/law-making-process/overview-law-making-process/evaluating-and-improving-existing-laws/reducing-burdens-and-simplifying-law/refit-making-eu-law-simpler-and-less-costly

en

http://ec.europa.eu/food/safety/labelling_nutrition/claims/refit_en

Karen Baten – Senior label specialist, KTBA, kennispartner van VMT